Log in

No account? Create an account
Tərəqqipərvər. İlqar Məmmədovun bloqu, Est. 2006
Adam kimi inqilab, insan simalı dövlət.
The EP gave up. We shall not.

In contrast to several previous resolutions of the European Parliament adopted since 2013, the latest resolution, of 4 July 2018, finally allows the Aliyev regime to remain unpunished even if it keeps me behind bars till the end of my seven years term in February 2020.

The earlier resolutions had called on the European Comission to consider sanctions if my freedom was not “immediate and unconditional”. The new resolution only threatens with non-ratification of the comprehensive partnership agreement between Brussels and Baku - in case if political prisoners are not released.

The most optimistic EU representatives expect the signing of the agreement to happen in autumn 2019, that is the ratification of it will go well into 2020.

My expectations from the European Parliament were not high anyway because we are not part of the European Union and our democtratic agenda can not compete in that assembly with the capitalist interests of big foreign entity in oil and gas as well as with socialist trade union’s drive for exporting various goods to our petro-state.

The European Parliament had tried and gave up. But we shall not. Signalling the limits of in international solidarity this moment is yet another defining one for our sense of ownership of the destiny of democracy and human rights in our country.

18-06-2018 10:04 - Права и трубы
Права и трубы

Когда 5 декабря прошлого года Комитет Министров Совета Европы, начиная производство против официального Баку по моему делу, разбудил спящую статью 46.4 Конвенции по правам человека, 39 из 47 стран-членов проголосовали за это, в итоге принятое решение, а 8 его не поддержали.

Меня не удивляет, что четыре страны из этих восьми – Азербайджан, Сербия, Турция и Украина – были представлены на церемонии открытия газопровода TANAP 12 июня на высшем уровне, т.е. президентами.

Флаг пятой – Грузии – тоже вывесили, но мне трудно знать отсюда из тюрьмы, кого послал туда Тбилиси.

Шестая страна – Россия – демонстративно нейтральна к Южному газовому коридору (ЮГК), частью которого является TANAP, потому что, вопреки США, отстаивает легитимность более важного для себя и Германии Северного потока-2 с позиции, которую можно обозначить так: «Если все продают Европе столько газа, сколько хотят, то почему этого не может делать Россия?»

Иногда русские даже высказывают желание присоединиться к TAP – итальянской составляющей того же ЮГК – лишь бы Северный поток-2 состоялся.

Остающиеся две страны из этой восьмёрки мне неизвестны, но, по всей видимости, они тоже из преследующих газовые интересы.

Пытаясь продать ЮГК Европе и США под маркой «анти-российского проекта», тогда как он таковым не является, династический правитель Азербайджана хочет получить от них взамен лицензию Джеймса Бонда на разгром исповедующей республиканские взгляды оппозиции внутри страны.

Но демократические ценности пока сильнее газа: 39 стран отказали ему в такой лицензии.

HISTORY’S JOKE, MY DRAMA: Azerbaijan in the Council of Europe

Speaking in Baku the next day after my promise to delegitimize the contrast between the speedy approval of fraudulent elections and the protracted judicialization of politically motivated deprivation of freedom – both of them as regrettable attributes of the Council of Europe (CoE) – Mr Mikhail Lobov, Director General of Human Rights Policy and Development of the CoE, has helped me much by formulating quite clearly the principle I was going to shatter: “We believe that implementation of the European Convention of Human Rights is not a political issue, but rather a matter of judicial experience.”

Let us see below how that belief works in the world of exclusion from four consecutive elections.

I. Exclusion from the first elections

On 4 February 2013, as soon as I declared an intention to run for presidency at the October elections, the authorities concocted a pretext to arrest me and thus ruin my chances to mount a meaningful campaign.

In May 2013, Mr Jean-Claude Mignone, President of the Parliamentary Assembly of the CoE (PACE), met my deputy Mr Natig Jafarli in Baku only to say that I would be released in the end of year once Mr Ilham Aliyev secures his own third term in office.

In October 2013, Mr Robert Walter, Head of the PACE Election Observation Mission, who met in Baku with opposition candidates as a group, frowned at my another deputy Mr Azer Gasimli – for my non-attendance of the meeting was, according to Mr Walter, disrespectful to the PACE. I do not know what he felt when Mr Gasimli explained the reason of my absence. Mr Walter was probably thinking of his pension: shortly after endorsing the October 2013 polls he retired from politics.

The next day after the vote, Mr Mignone congratulated Mr Aliyev on the occasion of his “confident victory” – still hoping that such a flirtation with Europe’s already favorite dictator may take me out of jail.

All of that was happening at the background of a hue and cry by the authorities maintaining that I had been arrested lawfully and without a political motive.

On 22 May 2014, the European Court of Human Rights (ECtHR) – the body responsible for the judicial side of implementation of the European Convention for the Protection of Human Rights and Fundamental Freedoms (“the Convention”) – found that just the opposite was true: the arrest and the continued detention were both illegal (in breach of the Convention Article 5) and politically motivated (in breach of Articles 5.2 and 18).

II. Exclusion from the second elections

Two months earlier, on 17 March 2014, the authorities had sentenced me the seven years of prison term expiring on 4 February 2020. The sentence was based on the same charges and the same case which the ECtHR had already found improbable.

Inspired by the success of its time-buying hue and cry tactics, the regime started using the new verdict of the local court as a ground for literally shouting at every international who recognized my status of a political prisoner. Just watch the video of Mr Aliyev’s post-speech Q&A session at the PACE in Strasbourg on 24 June 2014.

In order to calm down the situation, on 11 August 2014, Secretary General of the CoE Mr Torbjorn Jagland talked on the phone with Mr Aliyev and they agreed to revive the long time dead Joint Working Group on Human Rights which in the past used to be an avenue to deal with the issue of political prisoners.

On 13 October 2014 the ECtHR judgment became final as an appellation to the Grand Chamber by the Azerbaijani authorities was turned down.

Right after that, Mr Khalid Bagirov, one of my two lawyers, was disbarred in connection with his allegedly disrespectful to the court behavior at my trial. In addition to punishing Mr Bagirov, the regime’s aim was to scare the other lawyer, Mr Fuad Aghayev. The latter did not give up although he himself was imposed a penalty for an alleged attempt to disrupt my trial.

Since 4 December 2014, the CoE Committee of Ministers (CoM) started issuing quarterly decisions calling with growing insistence for my release and restoration of all my rights on the grounds that the ECtHR had found fundamental violations in the initiation of criminal proceedings.

By 13 January 2015, i.e. within three months of execution period of the ECtHR judgment, I was supposed to be freed and starting preparations to lead my movement to the November 2015 general parliamentary elections.

The authorities ignored the ECtHR judgment. Nevertheless, Mr Jordi Yukla, Head of the PACE Observation Mission at the 2015 general polls, concluded that the elections were just fine – with no attention to my continued exclusion from a democracy’s fundamentals.

III. The Council’s two years in prostration

In November 2015, Mr Jagland loudly terminated the Joint Working Group because the authorities exploited its existence in order to continue my detention under the cover of “cooperation” rhetoric.

The next month he initiated an unprecedented action in line with the Convention Article 52 requiring the authorities to explain formal as to how they were going to execute the Court’s judgment on my case.

Unfortunately, the article 52 Mission led by Mr Philippe Boillat, Director General of Human Rights and Rule of Law of the CoE, was able to visit Baku only on 10 January 2017. Here it reached an agreement with the authorities that a major reshuffle of the country’s criminal law will result in my release.

I understand that Mr Boillat, who was retiring at the time, had been reluctant to go into the depth of the prospective legislative changes because he did not want to spoil his relations with the authorities. Earlier, in 2016, I had already informed the CoE about my discounted with his 22 May 2015 letter to the Minister of Justice in which he had almost glorified the Azerbaijani judiciary – after already two CoE quarterly decisions insisting on my release.

As a result, the amendments to the criminal law adopted on 20 October and 1 December 2017 fell short of provisions capable of fulfilling the twelve quarterly CoM decisions and resolutions on my case. So the Article 52 Mission only bought extra time to the authorities.

During the same two years (2015-2017) the authorities received Eur 4,7m in technical assistance through the CoE judicial reform programmes, culminating in the Crystal Scales Award for Judicial Excellence handed over to the Azerbaijani government within walls of the Scottish Parliament on behalf of the CoE in autumn 2017.

In June 2017, Azerbaijan’s Justice Minister spoke with delight about the special chapter allocated to our judicial system in the official periodic publication of the CoE’s CEPEJ (European Commission for the Efficiency of Justice): “European experts came to a conclusion that Azerbaijan can serve as an example to many European countries in the area of judicial reforms, creation of a unique judicial infrastructure, and application of the most up-to-date information technology and innovation.”

IV. Exclusion from the third elections

The authorities have been able to delay for a long time the CoM action not only by exploiting the Joint Working Group or by misleading the Article 52 Mission or by imitating critically important cooperation in the area of judicial reform, but also by playing my case back and forth between levels of the domestic court system.

The CoM always naively hoped that things would be fixed “this time.” As a result, I have been tried five times – once at the lower level court, twice at the appellate level, and twice at the Supreme Court. Aliyev bought a lot of time!

In one instance, though, I was able to use their tricks against them, i.e. to speed up the trial. On 13 October 2015, the Supreme Court had returned the case file to the appellate level. The Appellate Court had been delaying hearings since then under logistical pretexts. However, when in April 2016 the government scheduled to June the repeat parliamentary elections in one of the country’s 125 constituencies, I immediately registered as a candidate (when your case is at an appellate level Azerbaijani laws permit you to stand as a candidate). Quite predictably, within a few days the Appellate Court conducted my repeat trial, upheld the sentence for the second time, and the Election Commission cancelled my candidacy.

Yet co-rapporteurs of the PACE Monitoring Committee Mr Stephan Shennak and Ceasar Florin Preda, who observed he said elections in June 2016, concluded that things went well there. They were fresh in their capacity, still believing that by flirting with the regime they could win over freedom for me. All that resulted in the third act of my exclusion from elections.

In two months, that is in August 2016 Mr Jafarli was arrested for four pre-trial months on fabricated charges, and Mr Gasimli was banned from traveling abroad. Although in September the authorities did release Mr Jafarli due to tough American pressure, he could not cross the country border before autumn 2017, while the ban on Mr Gasimli is still not lifted.
V. Exclusion from the fourth elections
Otherwise things remained idle till 16 November 2017, when the EctHR found that I had been denied a fair trial (in breach of Article 6.1).

The ECtHR chamber in fact recommended to refer the repeat issue of motivation of the authorities to the Grand Chamber because the case law of the ECtHR was not adequately equipped to deal with the resurfacing of the Article 18 situations in the former Soviet states. I asked my lawyers – Mr Aghayev and the newly contracted Irish/British lawyer of Mr Jeremy McBride – to do so by the due date of 16 February 2018.

On 5 December 2017, after years of admonition, the CoM finally invoked Article 46.4 of the Convention thus threatening to expel Azerbaijan from the CoE for its refusal to execute the ECtHR judgment on my case.

I have always been skeptical about practically of an Article 46.4 action. On 8 April 2015 I even wrote a letter to the Secretary General expressing my doubts. I thought that the CoE must be in possession of more credible tools. However, deprived of any opportunity to research the topic, I surrendered to the idea that the CoE knew what it was doing.

Following the invocation of Article 46.4, the ECtHR formed a Grand Chamber to review the
matter. The Grand Chamber requested the CoM, the authorities, and me to submit our positions before 1 March 2018.

Technically, the said deadline meant that an immediately effective judgment might be delivered by the Grand Chamber before the formal start of the October 2018 presidential elections in August.

Therefore, on 5 February 2018 Mr Aliyev moved the voting date from 17 October to April 11, thus excluding me from an electoral race for the fourth time.

VI. The blockade

Since 5 December 2017 not a single sheet of case-related documents – including the very CoM decision, Grand Chamber’s notifications, my lawyers’ submissions to the Grand Chamber, and etc. – is permitted to reach me. I am completely blindfolded. I have no idea what my lawyers are doing, I can not contribute to their work. If I ask Mr Aghayev to take a serious legal action in that regard, he will certainly be disbarred – which, after the December 2017 prohibition to the non-members of the Bar to practice even civil law, would mean that I want him to die of hunger.

It was on that background that on 14 February 2018 Mr Lobov inaugurated in Baku a new judicial excellence project worth of US$ 400.000, probably smelling another crystal award to the Aliyev regime, and said what he said.

[to be continued]

06-03-2018 17:59 - Mitinqə münasibətim
Mitinqə münasibətim

Həbs üzərində mənəvi və hüquqi qələbəmə baxmayaraq, buradan insanları etiraz nümayişinə çağırmaq düzgün deyil, çünki, “ay camaat, məni buraxdırın” mənasını daşıyar. Vətəndaşlarımız qərara gələndə ki, ölkənin tərəqqisi üçün cümhuriyyətçi birisinin azadliğı təcili şərtdir, ictimai yerləri azadlıq nəfəsi ilə özləri dolduracaqlar.

13-02-2018 17:21 - FUEL FOR THOUGHT

The length of the Council of Europe procedure dealing with political prisoners has been based on an assumption that we the prisoners are immortal. At the same time the Council’s haste in endorsing sham elections has been dictated by a fear that the perpetrator government may faint. Why? I will try to write an extensive thing on that contrast after the 4th Annual Ministerial Meeting of the Southern Gas Corridor to be held in Baku on 15 February 2018, that is during my sixth year behind bars.

11-12-2017 18:51 - Novruz Məmmədova cavabım
Novruz Məmmədova cavabım

Bu gün vəkilim Fuad Ağayev ilə görüşdə Novruz Məmmədovun “danışıqlar” təklifinə baxdıq.

Anlaşdıq ki, mənim haqlarımı hakimiyyət tərəfindən tam bərpa edəcək bəraətverici qərarın müqabilində Avropa Şurası Nazirlər Komitəsindən xahiş edə bilərəm ki, Konvensiyanın 46.4 maddəsi ilə əlaqədar Avropa Məhkəməsinə müraciətini geri çağırsın.

Bu istiqamətdə qısa, konstruktiv, siyasi söhbətə Novruz Məmmədov razıdırsa, gəlsin danışaq.

26-11-2017 14:36 - Qeyri-həqiqət sektoru
Qeyri-həqiqət sektoru

“Milli Məclis” ötən həftə gələn ilin büdcəsini müzakirə edəndə əlimə təsadüfən Mikayıl Müşfiqin kitabı düşdü. Deputatları izlərkən oxuduğum bir sətir məni çox güldürdü: “Neft olmasa parlarmı baxışlar?”.
Gələn ilin büdcəsində neft pullarının payı az qala 40% artacaq. Bu da onların qeyri-neft, əslində isə “qeyri-həqiqət sektoru”.

18-11-2017 21:11 - Our 2nd victory at the ECHR
Our 2nd victory at the ECHR

Our 2nd victory at the European Court of Human Rights I would summarize in the following way.

The Court Chamber of 7 judges:
1) agreed unanimously that the authorites of Azerbaijan denied me a fair trial after having arrested me illegally and upon their political motivation; and

2) discontented about inconsistencies of the European Court's own case law, the Chamber in fact postponed any further review of the authorities' motivation until "near future" in which the Grand Chamber of the European Court will solve the "open question" concerning the essence of Article 6.

Наша вторая победа в ЕСПЧ

Краткая суть нашей второй победы в Европейском суде по правам человека такова:

Палата ЕСПЧ из 7 судей

1) Единогласно решила, что власти Азербайджана судили меня несправедливо, причем до этого они еще и арестовали меня незаконно и согласно своим политическим устремлениям;

2) Недовольная противоречиями в прецедентном праве самого ЕСПЧ, она фактически отложила дальнейшее рассмотрение мотивов властей до «ближайшего будущего», в котором Большая Палата ЕСПЧ разберется наконец с «остающимся открытым вопросом» о сути 6 Статьи Конвенции.

Dilqəm və Şahbazın ailələri bunları bilməlidir

Dilqəm və Şahbazın işi üzrə ərizə Avropa Məhkəməsinə lazımi keyfiyyətdə hazırlanmışdırsa, 2018-də Məhkəmə onların xeyrinə qərar verəcək. Hazırda ikicə şərhim var.

Birincisi, mənim işimə dair Avropa Məhkəməsinin 2014-də verdiyi qərarını 3 ildir icra etməyən Əliyev rejimi, Sarqsyan rejiminə artıq gözəl bəhanə yaradıb ki, Dilqəm və Şahbazı 2018-dən sonra da azı 3 il sərbəst buraxmasın.

İkincisi, Əliyev üçün məni içərdə saxlamaq Şahbaz və Dilqəmi işğalçıların əsirliyindən qurtarmaqdan daha vacibdir. Odur ki, dövlətin dəstəyi ilə hazırlanmış kimi görünən sözü gedən ərizə Dilqəm və Şahbazı Avropada qəsdən uduzdurmaq sonra isə Avropa Məhkəməsinin “ədalətsizliyi” haqda səs-küy salmaq məqsədini güdə bilər.

16-07-2017 19:47 - In Praise of the EIB
                                                      In Praise of the EIB
         Of the four banks I had mentioned in  https://www.opendemocracy.net/od-russia/ilgar-mammadov/open-letter-from-inmate-of-southern-gas-corridor for global audience only one is busy dashing off an algorithm to connect in material terms, i.e. not in wishful thinking, the availability of funding for the oil&gas projects in Azerbaijan to judicial improvements in the country.

      That is one outcome of the expulsion of Azerbaijan from the Extractive Industry Transparency Initiative (EITI) in March 2017 following the issues I had raised in the article.

      Whereas Mr. Chakraboti of the EBRD openly questioned the EITI’s wisdom, thus indirectly advocating for the continued detention of critics of the government, and whereas the World Bank and the ADB approved their own loans without philosophizing on the subject, the European Investment Bank (EIB) is putting forward a mechanism fastened to our judicial performance. That encouraging news I heard recently from a reliable international source.

      While praising the EIB, I can not condemn the other three banks. Their thinking is as justified as Mr. Patrick Hickey’s, head of the European Olympic Committee (EOC), in advance of the 2015 First European Games in Baku: the EOC should not be a greater champion of the rule of law than the Council of Europe (COE) and the OSCE – which both only routinely criticize some practices of Azerbaijan, but maintain an unrestricted, full-fledged membership profile for the country. One year after the Games Mr. Hickey was arrested in Brasil on corruption charges, but that is a different story.

The Original Sin of Election Misobservation

      The CoE and OSCE instruments of correcting the country’s course got stuck long time ago because right in the beginning the authorities had skilfully prioritized the task of getting – by hook or by a crook – a non-catastrophic election assessment from them. Theories have been built of “an institutional democracy versus the electoral democracy“ to justify the betrayal of the fundamental democratic exercise in exchange for bureaucratic programming.

      For example, in 2010 Mr. Wolfgang Grossruck, an Austrian MP ad the Head of the OSCE PA Election Observation Mission to Azerbaijan, not only made the critical assessment by the OSCE Office for Democratic Institutions and Human Rights (ODIHR) look controversial at the joint press conference of the missions, but even wrote a follow – up letter of complaint about the ODIHR to the then OSCE Chairman-in-office – foreign minister of … Kazakhstan. A year or two later Mr. Grossruck’s own parliamentary career ended in disgrace, but that is a different story.

      In 2015, Mr. Jordi, a Spanish MP and the Head of the Parliamentary Assembly of Council of Europe (PACE) microscopic in size Election Observation mission to Azerbaijan, hailed the new parliamentary elections (to which  no ODIHR observers were admitted anymore) as a genuine democratic choice of the people. Less that two years later, in March 2017, he flew to Damascus to express support to Mr. Bashar Assad – thus apparently ending in disgrace his own career at the PACE, but that is a different story.

The Intolerable Standard

         The Pace and the OSCE PA election observation principles have been built on the premise that the ODIHR’s approach is “too technical” and that good observers should look at the “broad political picture”.

      Aside from reserving a vast territory for subjective interpretations and accelerating the erosion of democratic institutions in Azerbaijan, the said “principles” are not copied to address the other pressing problem – of political prisoners: during my 4,5 years in jail the PACE has never adopted a document on my case. Only once and only in passing – in June 2015 – it expressed “concern” about the findings of the European Court (ECtHR)

      Thus, according to the PACE, Mr. Aliyev’s electoral interests are an immediate matter of “broad political consideration”, while freedom of his critics is a “technical question” subject to slow courts and then – after judicial success – to years and years of procrastination at the CoE Committee of Ministers!

Yes, procrastination

         The CoE Committee of Ministers (CoE) has issued 11 quarterly (!) decisions urging the authorities of Azerbaijan to release me in line with the ECtHR findings. The authorities have been bluntly disregarding the decisions and instead broadcasting reports only on things like the conduct of PACE committee meetings in Azerbaijan and on other formal and ritual acknowledgements of respected membership as the true attitude of the Council of Europe to the Aliyev regime.

The Autonomous Flight

         It is no surprise that the practical death of the OSCE&CoE protections against violation of human rights has compelled the EITI and the EIB to act on their own, i.e. abandon the convenient narrow approach to their public responsibilities.

      As far as I know, the EIB has put a big question mark on the credibility of Azerbaijan’s judicial system given the refusal of the authorities to execute the ECtHR judgment on my case and, on that grounds, it is inclining to reject any credit allocation to the energy projects associated with the country.

      Yet, I write this article because the EIB may still be deceived by the holographic motion picture of a fictional cooperation between the CoM and Azerbaijani authorities, which some interested governments and energy companies want to present as a reflection of a material thing. Let me explain.

“Who that damned individual thinks he is?”

  As required by the existing rules, the first 9 quarterly decisions by the CoM (December 2014 – December 2016) had formulated separately the general measures (legislative changes and etc.) and the individual measure (my immediate release) the authorities must adopt in order to execute the ECtHR judgment.
      However, in March 2016, after visiting me in prison Mr. Pedro Agramunt, PACE President, publicly stated that no individual measure should be applied and that I should be released by a set of general measures instead. I immediately protested to the CoE staff such a compromise of the whole established approach.
      The CoM continued insisting on the separate individual measure until March 2017 when its 10th quarterly decision put my freedom in a position dependent of the general measures.

Why did that happen?

         That happened because those at the CoM who had always objected any punitive action against Aliyev regime had exhausted all their excuses: all previous quarterly decisions of the Committee – alongside with demanding my release “without further delay” – had always referred to the then ongoing review of my case by the Supreme, then Appellate, and then again by the Supreme courts. Those reviews the authorities had delayed unprecedentally to buy time. However, on 18 November 2016, after the second judgment by the Supreme Court it became clear that the regime and its friends at the CoM need a big new excuse.

The Big New Excuse

         On 10-12 January 2017, two high-ranking officials of the CoE were finally admitted to the country I line with the unique action under the European Convention on Human Rights and Fundamental Freedoms (the Convention) Article 52 initiated by the Secretary General Thorbjorn Jagland in December 2015. The visitors’ task was to obtain information on the intentions of the authorities regarding the ECtHR judgment on my case.

      Results of the meetings those two gentlemen had conducted in Baku sent some international human rights groups into a jubilant mood: everybody was told that Ilgar will be released in counted weeks.

     Simultaneously, the state-controlled media and GoNGO people sent     signals that I  may be released by the regular 17 March presidential pardon decree. A CoM officer called my lawyer and asked him if he could send to the CoM a brief note about such publications. The lawyer was very smart not to do that, because given the CoM addiction pretexts for inaction I nearly exploded when I heard of the request. I immediately wrote a letter to the CoM (available on its website since presumbably 2 March 2017) calling on it to ignore such excuses, particularly because of what the PACE Committee Chair Alan Destexe had told me on 15 February 2017 during his visit to my prison.

      The human rights organizations’ joy was predictably pre-mature. On 10 February 2017 as part of the process agreed during the Article 52 Mission, Mr Aliyev issued an Executive Order inviting government agencies to submit by 10 April 2017 their proposals on “humanization of the criminal punishment policy”.
      The 10th CoM decision in March 2017 therefore subordinated my release to the implementation of that Order. Thus, another quarterly opportunity to penalize the regime was wasted.
      On 8 June 2017, the CoM – one can read in its 11th decision – was told that the “humanization package” will be reviewed by the supplementary session of parliament during June. The CoM readily swallowed that pretext for inaction, too.

Old tricks
      As a result, Mr Aliyev sent to the parliament “as promised” only one of the three documents of the package and only on 29 June. The last sitting of the supplementary session on 30 June had no time to adopt it. The parliament broke up for summer holidays.

      The first plenary of the autumn session will be held in October. Thus the September 2017 quarterly meeting of the CoM will also apply no punitive measure against Baku and will call on the autumn session of the Azerbaijani parliament to adopt the package.

      In early December 2017 (the massive experience described above permits me to make this prediction) the regime and its friends at the CoM will assure the Committee that the package will be put to vote in parliament before the New Year, i.e. technically during the autumn session.
      That does not guarantee though any quick signing of the package in to force by Mr Aliyev or my release as part of its implementation The Committee itself has not seen the package yet, neither member of the rubber-stamp parliament have.

      The authorities may respond to the EIB questions on the quality of our judicial system by referring to the “positive development” noted in the CoM 11th quarterly decision on my case. Probably the whole point of getting that phrase inserted into the decision was the access to the money which the EIB is reluctant to allocate.

      I want the EIB to know that in reality there is no process, no real development between the CoM and Azerbaijan regarding the execution of the ECtHR judgment on my case.

      During the first 2,5 years after the judgment the blocking minority of countries at the CoM (decisions are subject to 2/3 majority) has exploited one set of pretexts for inaction: the expectation of redress at local courts. Since March 2017 it invented another pretext: the mysterious “humanization package”.

Ilgar Mammadov                                        
02-07-2017 18:56 - Back to USSR?
Once a year since the arrest in 2013 serious European counterparts of the Azerbaijani authorities have been kindly asking me if I would agree to be freed in exchange for a permanent emigration.
         I have always replied that for as long as individual freedoms are under a formal protection of our Council of Europe membership I will rely on and employ those protections.
         Indeed, if Azerbaijan were not a member, I would choose a different path in politics and thus probably avoid any imprisonment.
         After declining the 5th “annual offer” though, I heard an unpleasant story from a contact working in an international organization.
         The story went on to say that ahead of the 15 June 2017 resolution of the European Parliament on the human rights situation in Azerbaijan, some pro-regime MEPs had attempted to postpone the voting or at least remove my name from the draft by speculating that a group of European governments and the Azerbaijani authorities have reached an agreement to take me off the country forever. It seems that the acute backpain which I had had reported to public in March and which is gone by now, had helped the sides to invent a “medical reason.” Even a country had been named as a place of my future residence.
         Luckily, the trick did not work and the resolution did get passed.
         But the unpleasant feeling is staying in me. If some of the European governments, driven by a mistaken perception of their own interests in the area of oil, gas, and geopolitics, are really trying to set for me a future in a violation of European values and of law, they must stop doing that immediately. Otherwise it is a scandal. In what way the Council of Europe is better then than the USSR where local opponents of the system were forcibly moved to other member republics?
         P.S. On 8 June the CoE Committee of Ministers laughed at me again by noting in its 11th (!) quarterly decision on my case a “positive development.” Mr Aliyev joined the laughter by submitting a draft law (which the CoM scleroticly believes would release me) on the last day of the supplementary session of parliament. Now the parliament will assemble for plenaries again only in October-December, i.e. after the 12th quarterly tickling by the CoM September Human Rights Meeting. I am afraid they will tickle each other to death of laughter by the end of my prison sentence.
To the 1291st Meeting
(05 and 12 July 2017) of the
Committee of Ministers
Council of Europe

Dear members of the Committee,
In my previous letter which had reached you on 2 March 2017, I had written of the authorities’ custom of using the three months between your Human Rights Meetings for an each-time-new dirty provocation with the aim of compelling me into submission.
As you may recall from the letter, in the year’s first quarter they had terrorized my wife.
This new message I will start with a stern picture of the second quarter and then move to the general question of the worth of the Council of Europe protections against politically motivated imprisonment in a member state.
Part I
This part is confidential, not for publication. It will reach only the committee and involved international organizations.

Part II
Probably the Council of Europe is not aware yet that 4 October 2017 will mark a turning point in the already strenuous debate on the meaning fullness of Azerbaijan’s membership in the Council of Europe. Let us see below why it will do so.
In our country any prisoner convicted for a serious crime may be effectively released for good behavior having served 2/3 of the sentence. Indeed, absolute majority of prisoners leave their cells 1 – 2.5 years before what the local jargon calls “a calendar”. The 1 – 2.5 years is the de facto policy minimum with which the law on probation release is generally applied. Those who behave bad serve the calendar.
Azerbaijan’s prisons are full of political residents-fresh and old. Among old ones my case has drawn quite a lot of public attention, not least because the European Court of Human Rights and US government’s observers of my trial had called my imprisonment “politically motivated”.
Yet, all efforts to release me on that grounds have failed. In three months that is on 4 October 2017 I will reach the 2/3 of my 7 years sentence. That would entitle me to a de facto release (but will not guarantee it).
If I get released after that date upon stronger Council of Europe pressure, and if subsequently one brings together all these facts to build a logical equation, then it will appear that Azerbaijan’s membership in the Council of Europe equaled only a good behavior even if a political prisoner never stopped his/her political fight from behind bars, i.e. behaved not really “good”.
Was that the intended advantage of our accession to the Council? This is a good (in fact terrible) question to be answered by the June 2017 sessions of the PACE.

Part III. Conclusions
The conclusions below are based on the facts and thoughts reflected in all my letters to the Committee of Ministers and the Council of Europe officials in the past four – and – a – half years, i.e. not only on this one.
1. The authorities will continue attempting new provocations against me, my family, and my supporters every time when the Committee of Ministers postpones punitive action against them for another three months period;
2. In fact, the 11 quarterly postponements by the Committee of Ministers since December 2014 the authorities do perceive as an invitation to exert such a pressure on me which, they believe, would demoralize me into surrender and thus take the burden of the case off the Council of Europe shoulders.
3. I will not surrender, even if some people at the Council of Europe really wanted that to happen;
4. The Council of Europe will suffer a serious reputational blow if I am not released before 4 October 2017 (i.e. before the 2/3 of my sentence which entitle me to an actual probation release anyway), because the Council’s protections against politically motivated imprisonment will proved to be dysfunctional; and
5. My release any time after the 4th of October will make crucially important a fundamental re-design of the Council of Europe protections – at the level of the Convention, of organizational structure, and of personnel.

Part IV. Requests
As the Committee of Ministers had decided in June 2016 to review my case not on quarterly basis but at its every meeting and because its 11th quarterly decision in June 2017 has desparately referred to the June 2017 session of Azerbaijani parliament as the last deferred opportunity for the legislative changes “necessary” for my immediate and unconditional release ( all other expectations which had been textualized in the 10 previous decisions since December 2014 did not work or, better to say, worked for the authorities willing to keep me behind bars):
1. Please activate Article 46.4 of the Convention at the 1291st meeting of the Committee of Ministers on 5 or 12 July 2017, i.e. before departing to the 4th summer vacation since the ECtHR judgment on my case, and
2. Apply other effective sanctions against the Azerbaijani authorities right at the same meeting of the Committee of Minister as well as at the PACE session of 26-30 June 2017. If I am not released by then.
Sincerely yours,

Ilgar Mammadov

c.c. Mr. Thorbjorn Jagland, Secretary General, CoE.
    Mr. Pedro Agramunt, President, PACE.
    Human Rights Watch
    Amnesty International
    Freedom House
    US Embassy Baku, Azerbaijan
    EU Mission, Baku, Azerbaijan
29-05-2017 13:43 - Not an American deal
Not an American deal

Last week Elin Suleymanov, Azerbaijan’s Ambassador to the US, published an article whereby he basically proposed the United States to forget about America’s long-term policy of a democracy flagship in exchange for the 10 new Boeings worth of US $1b recently purchased by Azerbaijan’s Silk Way Airlines.

He included in the “package” some other material benefits provided to the US business by the regime of Mr. Aliyev.

Until now I thought that we buy American goods because they are good and we actually need them. In this regard I recall again one of the first books I had read here in prison back in 2013. “Why Nations Fail” by James A. Robinson and Daron Acemoglu described how the Medieval Silk Way brought deadly plague to Europe in 14th century: infectious fleas travelled on the rats which had populated huge caravans.

Corruption is the plague of the 21st century. I am sure the Boeings will carry sound ideas, not infectious bad habits.
Azerbaijan’s nominally ruling party (YAP) has been trying for a long time to join the European People’s Party (EPP). If it gets the accession, our dynastic absolutism will be able to benefit even to a greater scale from the country’s undeserved membership in the Council of Europe. I have just learned from some thoughtful EPP people that the YAP may be accepted on the condition of my release in line with the 10 quarterly decision of the CoE Committee of Ministers, which the authorities have ignored so far. I recommend the EPP to keep its own name clean. The bargain is not fair. The government must simply fulfill its membership obligations. It should not seek benefits in exchange for releasing an illegally jailed presidential candidate or any other political prisoners.

Южный Газовый Каземат

Вскользь и сдержанно, уважая память покойного южноафриканского руководителя, печать все же напоминает всем нам о теплоте отношений Нельсона Манделы с такими негодяями как Каддафи и Фидель Кастро, так же, как и о его отказе защищать китайских инакомыслящих.

“Учетная книга” такого рода обстоятельств ведется со справедливым намерением пригласить людей к критическому осмыслению любой иконизированной личности с тем, чтобы уравновесить ее место в истории.

Однако, в итоге, большинство читателей просто перемещает идола в своем сознании на ступеньку-другую ниже, вместо того, чтобы ставить вопросы о причинах обнаруженного противоречия. В случае с Манделой важно знать, что вышеуказанные людодеры по той или и иной причине поддержали борьбу Африканского Национального Конгресса против апартеида, тогда как некоторые из сложившихся демократий предпочли в свое время всепрощать бесчеловечный уклад южноафриканскому государству из соображений, связанных с алмазной, нефтяной, другими отраслями промышленности, а в особенности, по причине противостояния в холодной войне.

После всего каких-то четырех лет в тюрьме, пусть по вымышленному обвинению и политически обусловленному приговору, мне очень и очень далеко до Манделы в смысле олицетворения борьбы общемирового значения. Республиканство в стране, где решающее внешнее содействие наследованию неограниченной власти от отца к сыну обмануло надежды миллионов людей с 2003 года, совсем не тянет на предмет такого же уровня как борьба против притеснения по цвету кожи. Но я могу лучше многих видеть и объяснить порочное международное отношение, помогающее содержать демократов в тюрьмах “смышленых автократов”, обхаживаемых силами прошлого в современных нам демократиях.

В этой статье для зарубежного читателя я сосредоточу внимание только на одном измерении сражения, в котором мы участвуем тут в Азербайджане – сражения между нашими демократическими устремлениями, сопереживание которым для кого-то в мире стало большей частью обрядом, и попыткой построить действительную монархию при мощной и всесторонней поддержке корыстных иностранных кругов.

Точнее, это рассказ об отрицательном влиянии Южного газового коридора (ЮГК) на положение политзаключенных на моем личном примере. Но прежде чем приступим к разговору, читатель должен знать, что такое ЮГК и почему мое освобождение крайне необходимо для духа наших демократических сил (представители Совета Европы утверждают, что оно в определяющей степени важно для всей архитектуры защиты в рамках Европейской Конвенции по правам человека, но за этими словами не следует наказания нарушителя конвенции).

Что такое Южный газовый коридор?

ЮГК – это начинание стоимостью 43 миллиарда долларов США по добыче и перекачке с 2018 года 16 миллиардов кубометров газа ежегодно с месторождения Шахдениз (Стадия 2) в Азербайджане на европейский и турецкий рынки. Евросоюз, Турция и США очень хотят подсоединить TANAP/TAP– трубопроводную составляющую дела – к Туркменистану, чтобы добавить еще 20-30 миллиардов кубометров туркменского газа к замыслу.

ЮГК – вещь двойного назначения. Во-первых, при полном успехе он обеспечит 8-10 % всего европейского ввоза природного газа, таким образом ослабив зависимость Союза от России. Во-вторых, он станет еще одним гнездом геополитического доступа (русские употребляют здесь слово позлее –“проникновения”) Запада в Среднюю Азию.

Как он поспособствовал росту притеснений?

Любая рассудительная демократическая власть в Баку без излишних прений выбрала бы ЮГК, чтобы затем повернуться лицом к вопросам по-настоящему важным для устойчивого хозяйственного развития страны. Доход, порожденный газовый сделкой, не рассматривался бы в качестве жизненно важного для общества в сравнении с возможностями, которые существовали бы в экономике менее монополизированной и более опирающейся на состязательность.

Но с тех самых пор как русский правительственный самолет забрал его еле живого отца из турецкой больницы и доставил к лучшим американским врачам в Кливлинде для сглаживания хода наследования власти, абсолютный правитель Азербайджана Ильхам Алиев повадился сначала

сговариваться с великими державами, а затем и для удержания монопольной хватки на шее и без того отсталой экономики (продающей нефть и газ и ввозящей все прочее).

На этот раз он пытается представить очевидно разумный ЮГК как свой щедрый и милостивый подарок Западу с тем, чтобы тот прекратил, наконец, и разговоры о правах человека и демократии применительно к Азербайджану. В какое то мгновение он даже рассматривал возможность одностороннего покрытия всех расходов по трубе нашей страной.

В 2013 году Алиев начал невиданного размаха наступление на гражданское общество. Его целью было показать всю серьезность его намерения выстроить энергетическое сотрудничество с Западом с точки его личной свежеобнаруженной “важности”.

Попытка Запада ответит учреждениями

Это перетягивание каната еще продолжалось, как вдруг из-за падения цен на нефть Азербайджан стал остро нуждаться в деньгах и уже не может оплатить свою долю в строительстве трубопроводов и в других частях предприятия без займов от четырех ведущих международных финансовых учреждений – Европейского Банка Реконструкции и Развития (ЕБРР), Европейского Инвестиционного Банка (ЕИБ), Всемирного Банка Развития и Азиатского Банка Развития (АБР).

В 2016 году эти банки заявили, что их поддержка зависит от соответствия Азербайджана Инициативе Прозрачности Добывающей Отрасли (ИПДО). Например, в сентябре Рикардо Пулити, директор ЕБРР по энергетике и природным богатствам, назвал ожидавшееся тогда возобновление членства Азербайджана в ИПДО “главным обстоятельством”, влияющим на возможность утверждения заимствований для TANAP/TAP. Совместно с ЕИБ банк подумывает покрыть 2,1 миллиарда из общей стоимости TANAP в 8,6 миллиарда долларов. Общие затраты на TAP составят 6,2 миллиарда.

В конце лета – начале осени Файненшл Таймс напечатала несколько статей о привязке тех самых заимствований к ИПДО.

Что Такое Инициатива Прозрачности Добывающей Отрасли?

ИПДО – это всемирный совместный почин правительств, добывающих отраслей, а также подразделений местного и международного гражданского общество, нацеленный, кроме прочего, на перепроверку показателей объема полезных ископаемых, добытых главным образом международными корпорациями, и того, какая часть дохода последних была уплачена ими стране-хозяйке богатств. В этом смысле, ее задача – защитить транснациональный бизнес от возможных в будущем обвинений и исков. В том, что они разграбили то или иное развивающееся государство (например, поддерживая недружественное по отношению к гражданскому обществу и основополагающим свободам политическое устройство).

В Апреле 2015 года, по причине невиданно крутых мер, предпринятых против гражданского общества на протяжении 2013-2014 годов, правление ИПДО понизило место Азербайджана в Инициативе с “члена” до “кандидата”. Этот шаг – наряду с упавшими ценами на нефть - усложнил дела ЮГК. Международные финансовые учреждения не хотят, чтобы их имя связывалось с дурной славой осуществления энергетических проектов в стране, где и без того раздробленные свободы начинают еще и разлагаться.

Поэтому, в 2016 году несколько правительств, главным образом США оказали политический нажим на Азербайджан. Это привело к крохотному отступлению диктатуры. Некоторые заинтересованные группы – из среды как громадин отрасли, так и западных правительств – немедленно попытались продать Правлению ИПДО это как некоторое улучшение.

Правление собралось 25 октября, чтобы рассмотреть дела Азербайджана. Накануне встречи я обратился к Правлению с письмом.

Почему моему голосу вняли?

Меня послушали в основном потому, что с 2007 года вплоть до ареста я входил в глобальный Консультативный Совет того, что сейчас называется Институтом управления естественных ресурсов (Natural Resource Governance Institute) – краеугольного камня Инициативы со страны международного гражданского общества.

Наряду с моим положением в иерархии ИПДО, сказалось и особенное безобразие обстоятельств уголовного преследования:

1) Европейский суд по правам человека установил, что истинной причиной всех 12 судебных решений, вынесенных 19 азербайджанскими судьями, о моем задержании и продолжительном содержании под стражей, было стремление правительства заставить меня замолчать, прекратить критику правительства;

2) Посольство США в Азербайджане, потратившее уйму человеко-часов на наблюдение за ходом всех 30 заседаний моего суда в отдаленном городке, пришло к выводу, что приговор не основан на доказательствах и политически мотивирован;

3) Июньская 2013 года резолюция Европейского парламента, обозначившая мое имя уже в своем заголовке, призвала к моему немедленному и безусловному освобождению; призыв был повторен в следующих -2014 и 2015 годов – резолюциях ЕП о состоянии прав человека в Азербайджане;

4) Восемь (теперь уже девять) резолюций и решений, принятых Комитетом Министров Совета Европы начиная с декабря 2014 года отдельно по моему делу, настаивают на моем незамедлительном освобождении.

Благодаря натиску представителей гражданского общества на заседании Правления ИПДО 25 октября, Правление отказалось вернуть Азербайджан в ряды членов Инициативы, оставив его среди кандидатов.

Нерешительность в Америке

Поскольку я крайне обязан американскому посольству за его вышеуказанный каторжный труд по наблюдению за ходом суда, поведение представителя правительства США на заседании Правления ИПДО стало разочаровывающим сюрпризом.

Она* упорствовала, что дескать Азербайджан продвинулся вперед в степени, достаточной для вознаграждения членством. Видать она выступала от имени тех в американском правительстве, кто желает постройки ЮГК даже ценой нашей свободы.

Месяц спустя ее поведение уравновесил официальный представитель Госдепартамента США Джон Кирби, призвав Азербайджанские власти снять с меня все обвинения.

Столь же трогательным стал шаг Постоянного представителя США в ООН Саманты Пауер, которая 10 декабря в Международный день прав человека повесила мою семейную фотографию на свою страницу в Фейсбуке. Два года назад она уже упоминала мое дело как раз в привязке к ИПДО, выступая с речью на конференции.

Приятным дополнением к ее знаку внимания стало интервью Председателя Хельсинкского комитета Конгресса США Кристофера Смита приблизительно в те же дни, в котором он, комментируя новые драконовские законы, ограничивающие свободу слова в Азербайджане, повторил свой годичной давности призыв к моему освобождению.

Однако уже 15 декабря спецпосланник Госдепа по энергетическому сотрудничеству Амос Хокстайн прибыв в Баку заверил власти, что несмотря ни на какие политические изменения, Вашингтон будет привержен своим обязательствам по проекту ЮГК. Правда, он имел в виду смену руководства в Белом доме, но это не снижает риск новых угроз, рассматриваемых мной ниже.

Нерешительность Европе

Я мог бы предаться здесь созерцанию схожих европейских колебаний, начиная с первых дней своего заключения, но для краткости затрону только одно событие.

20 сентября – в тот самый день если не в те же часы, когда президент Филиппин Дутерте назвал Европарламентариев “дураками” за их критику массовых внесудебных казней в его стране – делегация ЕП, прибывшая в Баку с миссией “примирения” не только согласилась выслушать лекцию Алиева на тему “Председатель Мартин Шульц и его заместитель Любарек – враги Азербайджанского народа” но и не преминула охарактеризовать то нравоучение как “конструктивное” (в заявлении главы делегации Саййада Карима, евродепутата то ли Великобриании, то ли от Би-Пи).

За эти годы два председателя Парламентской ассамблей Совета Европы (ПАСЕ) посетили меня в заключении. Как выясняется теперь, по результатам, - чтобы обозначить бессилие этого собрания. Оно только и делает, что

твердит о какой то конструктивности или поступательности своего диалога с властями.

Новые угрозы

Наша зыбкая победа на Правлении ИПДО создает у нас две новые уязвимости (здесь речь не о сторонних угрозах, могущих возникнуть, например, из-за подъема цен на нефть или провала ядерной сделки с Ираном – то есть событий, которые придали бы уверенности режиму в политическом торге).

Уязвимость первая связана с тем, что на мартовском 2017 года заседании Правления ИПДО силы движимые срочными товарными или геополитическими интересами, могут все же превзойти силы гражданского общества численно или по влиянию. Осуществи Алиев пару-другую из своих косметических “реформ” или же отпусти он на свободу тех из политзэков, которые так или иначе сдались (скажем, попросив помилования), то возрастет вероятность принесения моей свободы в жертву мнимому улучшению дел в очередной раз.

Вторая уязвимость связана с возможностью кругов от боев на поле ИПДО и их попытки оборвать на уровне международных финансовых учреждений связь между обсуждаемыми кредитами и Инициативой. Договориться им легче с финансовыми учреждениями, полными исполнительных директоров с краткосрочными целями, чем с гражданским обществом, “кишащим” активистами идей верховенства закона, прозрачности и подотчетности обществу.

Возможно, второй сценарий уже претворяется в жизнь, так как согласно слухам, Всемирный Банк только что одобрил выделение 800 миллионов долларов на TANAP.

Если даже так, то отложенные на конец января 2017 года консультации между Брюсселем и Баку по энергетическому сотрудничеству все еще могут вернуть тему кредитов в то пространство, на котором они привязаны к ИПДО. Политзаключенные Азербайджана не стоят тех миллиардов, что на кону, но “Европейские ценности” должны бы стоить больше.

Глубокотюремный горизонт

Из прочих 11 членов руководства нашего движения “Республиканская Альтернатива” трое были вынуждены покинуть страну после моего ареста. Двое отсидели в тюрьме (полтора года и один месяц – по обвинениям, не связанным с моим делом), а двоим запрещен выезд из страны (тоже в рамках дел, не имеющих отношения к моему). Власть применяет и другие методы давления, о которых я сейчас не хочу говорить.

Тем не менее, мы живем в действительности, отличающейся от той, что терпела и даже подпитывала апартеид. Борьба Нельсона Манделы подняла достаточно высоко повестку дня и институты, при помощи которых мы можем защищать ценности свободы от диктаторов и их деловых пособников.

Вот почему у нас не остается необходимости рассматривать менее общепринятые сегодня способы выступления против притеснений или искать солидарности других международных сторон. Но сложность в том, что растет число делающих вывода из мучительной продолжительности наших усилий и находящих за пределами умеренности и разборчивости ответы на свои резонные вопросы.


* Она - Мери Уорлик – супруга Джеймса Уорлика, Американского сопредседателя Минской группы ОБСЕ, посредничающей в урегулировании конфликта между Арменией и Азербайджаном за Нагорный Карабах. Поэтому я поначалу думал, что угождая режиму, она пытается облегчить общение своего мужа с официальным Баку. Но в средине ноября Уорлик – по-видимому, как и планировал – объявил о своем уходе в отставку с нового года. Таким образом, мое предположение оказалось ошибочным.

20-01-2017 14:41 - CƏNUB QAZ QAZAMATI

Güney Afrikanın rəhmətlik rəhbərlərinin xatirəsinə hörmət həddi içində Nelson Mandelanın Qəddafi və Fidel Kastro kimi yaramazlarla isti münasibətlərini, eləcə də onun hər cür Çin dissidentlərini müdafiə etməkdən imtinasını mətbuat ara-sıra işıqlandırır. Belə faktların “Qeydiyyat kitabçası” insanları hər bir ikonik sima haqqında tənqidi düşüncəyə dəvət etmək və böyük şəxsiyyətlərin tarixdəki yerini tarazlaşdırmaq kimi ədalətli niyyətlə aparılır. Amma nəticədə, konkret bir ziddiyyətin kökünə varan sual qoymaq əvəzinə əksər oxucular sadəcə öz aləmlərindəki o bütü dağın başından bir az aşağı endirilər. Mandelaya gəldikdə, yuxarıda adı çəkilən diktatorlar, hansı səbəbə olursa olsun, Afrika Milli Konqresinin anti-aparteid mübarizəsini dəstəkləmişdilər, halbuki oturuşmuş demokratiyaların bir çoxu almaz, neft və digər sənayelər nədənilə, ələlxüsus da Soyuq Savaş nədənilə insanlıqdan uzaq Güney Afrika hakimiyyətinin günahlarını daim bağışlayırdılar.
Saxta ittiham və siyasi motivli hökmün nəticəsi olaraq həbsdə keçirdiyim cəmi dörd ildən sonra qlobal əhəmiyyətli hər hansı bir məsələnin rəmzinə çevrilmək anlamında cənab Mandeladan hələ çox-çox uzaqlardayam. 2003-cü ildən bəri milyonlarla insanı ruhdan salan beynəlxalq himayəli mütləq hakimiyyətin atadan oğula varisliyi ölkəsində cümhuriyyətçilik ideyası irqi ayrıseçkiliyə qarşı dava ilə müqayisə oluna bilməz. Lakin bugünkü demokratiyaların içindəki bəzi gerici qüvvələrin böyüdüb-bəslədiyi “ağıllı avtokratlar”ın həbsxanalarında demokratları saxlamağa kömək edən qüsurlu beynəlxalq yanaşmaları bir çox başqasından daha yaxşı görür və izah edə bilərəm.
Dünya oxucuları üçün yazdığım bu məqalədə Azərbaycanda vuruşduğumuz döyüşün ancaq bir boyutuna diqqətliyəm – o döyüşün ki, dünyanın əsasən nominal həmrəyliyini alan demokratik məramımız və xarici maraq qruplarının yağlı, hərtərəfli dəstəyi ilə faktiki monarxiya qurmaq cəhdi arasında gedir.
Lap dəqiqini desəm, söhbət Cənub Qaz Dəhlizinin (CQD) şəxsən mənim işim nümunəsində siyasi məhbuslar probleminə necə mənfi təsir göstərməsi haqqındadır. Lakin gərək oxucu əvvəlcə bilə CQD nədir və nədən mənim sərbəst buraxılmağım bizim demokratik qüvvələrin mübarizə ruhu üçün həlledici əhəmiyyətə malikdir (Avropa Şurası rəsmiləri deyir ki, azadlığım həm də Avropa İnsan Haqları Konvensiyası çərçivəsində qorunmanın təməl quruluşu üçün mütləq əhəmiyyət daşıyır, ancaq pozucunun cəzalandırılması kimi bir davam bu sözlərin ardıyca heç də gəlmir).
Cənub Qaz Dəhlizi nədir?
CQD 43 milyard ABŞ dollarında dəyəri olan qaz hasilatı və nəql edilməsi üzrə çoxmilli bir layihədir. O, ildə 16 milyard kubmetr təbii qazın Azərbaycandakı Şahdəniz (2-ci Mərhələ) yatağından çıxarılaraq 2018-ci ildən etibarən Avropa və Türkiyə bazarlarına çatdırılmasını nəzərdə tutur. Avropa,Türkiyə və ABŞ layihənin nəqletmə hissəsinin (TANAP və TAP kəmərlərinin) Türkmənistana qoşulması və beləliklə sxemə daha 20-30 milyard kubmetr Türkmən qazının əlavə edilməsi üçün səbrsizliklə çalışırlar.
CQD-nin iki növdə əhəmiyyəti vardır. Birincisi, layihə tam uğurla yerinə yetirilsə, Avropa Birliyinin qaz idxalının 8-10 faizini təmin edə bilməklə Birliyin Rusiyadan asılılığını azaldar. İkincisi, o, Qərbin Mərkəzi Asiyaya yolunu açacaq daha bir geosiyasi platformaya çevriləcək (ruslar bunu təsviri üçün acıqlı ifadələrdən istifadə edir, məsələn “müdaxilə” kimi).
CQD siyasi təqibləri necə gücləndirdi?
Bakıda istənilən rasional demokratik hökumət çox da müzakirəyə getmədən CQD-ni onsuz da təsdiqləyib sonra diqqətini çevirərdi davamlı iqtisadi inkişaf üçün doğrudan da vacib məsələlərə tərəf. Daha az inhisarlı və daha çox rəqabət əsaslı iqtisadiyyatımız olsaydı, CQD-nin gətirəcəyi gəlirə həyati önəm daşıyan bir şey kimi baxılmazdı.
Amma hakimiyyətin hamar şəkildə ötürülməsi məqsədilə Rusiyanın hökumətə məxsus təyyarəsi Türkiyə hərbi xəstəxanasından Amerikanın ən yaxşı klinikasına onun atasını halsız vəziyyətdə daşıdığı vaxtlardan bəri, Azərbaycanın mütləq hökmdarı İlham Əliyev alışıb ki, öncə böyük dövlətlərlə hansısa razılığa gəlsin, sonra da bu razılığı ölkə daxilində hər kəsi əzmək və onsuz da geridəqalmış iqtisadiyyatı inhisarda saxlamaq üçün istifadə etsin (neft-qaz satıb qalan hər malı və xidməti idxal edən iqtisadi modelə ancaq “geridəqalmış” deyilməlidir).
Bu dəfə o, tam ağlabatan CQD layihəsini Qərbə özünün səxavətli və könüllü hədiyyəsi kimi təqdim edərək, sonuncudan insan haqları və demokratiya mövzusunda yerli-dibli susqunluq tələb edir. Layihə ilə bağlı danışıqların hansısa mərhələsində o, TANAP və TAP-ın Azərbaycanın hətta təkbaşına maliyyələşdirməsi imkanını nəzərdən keçirirdi.
2013-cü ildən cənab Əliyev sivil topluma qarşı bərabəri görünməmiş hücum dalğasını başlatdı. Məqsəd – Qərbə enerji əməkdaşlığını bu yeni kəşf etdiyi “vacibəm” mövqeyindən qurmaqda olan nə qədər ciddi olduğunu sərgiləməkdi.
Qərbin təsisatlı cavab cəhdi
Bu çəkişmə davam edərkən, neftin ucuzlaşması Azərbaycanda qəflətən pul qıtlığı yaratdı. Avropa Yenidənqurma və İnkişaf  Bankı (AYİB), Avropa Sərmayə Bankı (ASB), Dünya Bankı və Asiya İnkişaf Bankı (AİB) kimi aparıcı beynəlxalq maliyyə təsisatlarına arxalanmadan ölkə TANAP və TAP və digər komponentlərdəki payını daha ödəyə bilməz.
Öz növbəsində həmin təsisatlar 2016-cı il ərzində elan etdilər ki, verəcəkləri maddi dəstək Azərbaycanın Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsünə (MSŞT) uyğunluğundan asılı olacaq. Məsələn, sentyabrda AYİB –nin enerji və təbii ehtiyyatlar üzrə direktoru Rikardo Puliti Azərbaycanın MSŞT-də üzvlüyünün o zaman gözlənilən bərpasına işarə edərək, onu TANAP və TAP üçün kreditlərin ayrılması qərarına təsir edəcək “əsas amil”  adlandırmışdı. ASB ilə birgə həmin bank TANAP-ın 8,6 milyard dollarlıq dəyərinin 2,1 milyardını ödəmək istədi. TAP-ın dəyəri isə 6,2 milyarddır.
Yayın sonu – payızın əvvəlində The Financial Times qəzeti də bir cüt məqaləsində sözü gedən kreditlərin MSŞT –dan asılı qaldığını yazıb təhlil etmişdi.
Nədir o Mədən Sənayesində Şəffaflıq Təşəbbüsü?
Elə isə, MSŞT nədir? O, məqsədləri arasında şirkətlərin, əsasən beynəlxalq şirkətlərin, bir ölkədə nə qədər faydalı qazıntı hasil etdiyini və onların bu zaman qazandığı gəlirin hansı hissəsini evsahibi olan dövlətə köçürdüyünü yoxlamaq olan hökümətlərin, mədən sənanesinin, yerli və beynəlxalq sivil toplum təşkilatlarının müştərək qlobal təşəbbüsüdür. Bu baxımdan onun hədəfi – çoxmilli müəssisələri inkişaf etmək istəmiş bir ölkəni hansısa üsulla (məsələn, sivil topluma və əsas azadlıqlara düşmən kəsilən siyasi rejimin arxasında durmaqla) soyduqlarına dair gələcəkdə ortaya çıxa biləcək iddialardan qorumaqdır.
2013-2014-cü illər ərzində sivil topluma edilən misligörünməmiş basqı səbəbilə, 2015-ci ilin aprelində MSŞT-nin İdarə Heyəti Azərbaycanın Təşəbbüsdəki statusunu “üzv”dən “namizəd” pilləsinə endirdi. Bu addım – düşən neft qiymətlərilə yanaşı – Cənub Qaz Dəhlizinin işlərini korladı. Beynəlxalq maliyyə təsisatları onsuz da parçalı halda mövcud olan azadlıqların daha çökdüyü bir ölkədə enerji layihələri işlətməyin alçaq etikası ilə özlərini əlaqələndirmək istəmədilər.
Beləcə, 2016-cı il ərzində bir neçə dövlət, əsasən də ABŞ, Azərbaycana güclü siyasi təzyiq göstərərək diktaturanın geriyə kiçicik addım atmasına nail oldu. Həm enerji nəhəngləri, həm də Qərb dövlətlərindəki bəzi maraq qrupları dərhal bunu MSŞT-nin İdarə Heyətinə “irəliləyiş” kimi aldırmaq istədilər.
İdarə Heyəti Azərbaycandakı duruma baxmaq üçün oktyabrın 25-də toplaşdı. Toplantı ərəfəsində mən İdarə Heyətinə müraciət etdim.
Müraciətimin çəkisi nədən qaynaqlanırdı?
Müraciətim əsasən ona görə eşidildi ki, 2007-ci ildən etibarən həbsim anına qədər Təşəbbüsün beynəlxalq sivil toplum tərəfdən təməl daşı olan və hazırda Təbii Ehtiyyatların İdarəetməsi İnstitutu adlanan qurumun qlobal Məsləhət Şurasının üzvü olmuşam.
MSŞT daxilindəki bu statusumla yanaşı, həbsimə aid və onun ətrafındakı halların Azərbaycan dövləti üçün xüsusilə utandırıcı olması da təsir etdi:
i)                  Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi müəyyən etmişdir ki, tutulmağıma və davamlı şəkildə həbsdə saxlanmağıma dair 19 Azərbaycan hakiminin verdiyi toplam 12 qərarın əsl səbəbi hakimiyyətin məni susdurmaq istəyi olmuşdu, onu tənqid etdiyimə görə;
ii)               Paytaxtdan xeyli uzaq şəhərdə keçirilən məhkəmənin bütün 30 iclasında beş ay ərzində böyük zəhmət çəkərək qatılan ABŞ-ın Azərbaycandakı səfirliyi də bu qənaətə gəlmişdir ki, “hökm sübuta əsaslanmır və siyasi motivlidir”;
iii)            Avropa Parlamentinin 2013-cü ildə qəbul etdiyi və adımı başlığında daşıyan qətnaməsi dərhal və qeyd-şərtsiz buraxılmağıma çağırış edirdi və bu çağırış Avropa Parlamentinin növbəti 2014 və 2015-ci illərdə Azərbaycanda insan haqlarının durumu haqqında qəbul etdiyi qətnamələrdə təkrarlanırdı;
iv)            2014-cü ilin dekabrından başlayaraq Avropa Şurası Nazirlər Komitəsi ayrıca mənim işimlə bağlı səkkiz (indi artıq doqquz) qətnamə və qərar qəbul edərək Avropa Məhkəməsinin qərarı əsasında təcili azadlığa buraxılmağımda təkidini ifadə etmişdi.
Beləcə, 25 oktyabr müzakirəsində sivil toplum təmsilçilərinin şiddətli hücuma keçməsində MSŞT-nin İdarə Heyəti Azərbaycanı üzvlər cərgəsinə qaytarmaqdan imtina etdi.
Amerikada qərarsızlıq
Məhkəmə müşahidəçiliyində göstərdiyi yuxarıdakı ağır əməyinə görə ABŞ səfirliyinə çox minnətdar olduğum üçün MSŞT İdarə Heyətinin toplantısında ABŞ təmsilçisinin mövqeyi mənə təəccüblü gəldi.
O*, israr edirdi ki, Azərbaycan üzvlüklə mükafatlandırılası bir irəliləyiş göstərib. Görünür o xanım bizim azadlıq bahasına olursa belə CQD-nin tikilməsini ABŞ hökümətində istəyənlərin adından danışırdı.
Bir ay sonra, bunu tarazlaşdıran addım kimi, ABŞ Dövlət Departamentinin baş sözcüsü Con Kirbi Azərbaycan dövlətini mənə qarşı irəli sürülmüş bütün ittihamları ləğv etməyə çağırdı.
Beynəlxalq İnsan Haqları günü dekabrın 10-da ABŞ-ın BMT-dəki Daimi Nümayəndəsi Samanta Pauerin ailə şəklimi öz Facebook səhifəsinə qoyması da eynən sıcaq bir işarə idi. İki il öncə o, bir konfransda mənim məsələmə MSŞT bağlantısında artıq toxunmuşdu.
Təxminən eyni günlərdə, onun xeyirxah jestinə əlavə olaraq, ABŞ Konqresinin Helsinki Komissiyasının sədri Kristofer Smit Azərbaycanda azad sözü məhdudlaşdıran təzə sərt qanunlar haqqında müsahibəsində sərbəst buraxılmağıma dair bir il əvvəlki çağırışını təkrarladı.
Amma artıq dekabrın 15-də Amos Hokstayn, Dövlət Departamentinin Enerji üzrə Xüsusi Elçisi, Bakıdakı hakimiyyəti arxayınlaşdırdı ki, “hər hansı siyasi dəyişikliklərə baxmayaraq, özünün CQD-yə aid öhdəliklərinə ABŞ sadiq qalacaq”. Doğrudur, o Ağ evdəki rəhbərlik dəyişikliyini nəzərdə tuturdu, ancaq bu hal yeni təhlükələr haqqında aşağıdakı təhlilimin yükünü azaltmır.
Avropada qərarsızlıq
Avropa tərəddüdünün də həbsimin ilk günündən başlayan oxşar izlərini seyr edə bilirəm. Amma sözün qısalığı üçün bir fakt üzərində dayanacam.
Sentyabrın 20-də - Filippin prezidenti Duterte onun məhkəmədənkənar kütləvi edamlarını tənqid etmiş Avropa Parlamentini “axmaqlar”  adlandırdığı gündə, bəlkə də elə eyni saatlarda – Avropa Parlamentinin Bakıyla barışıq axtaran nümayəndə heyəti nəinki cənab Əliyevin “Sədr Martin Şults və onun müavini Lubarek Azərbaycan xalqının düşmənləridirlər” adlı mühazirəsini dinləməyə razılıq verdi, hətta sonra o muhazirəni “konstruktiv” adlandırmaqdan da çəkinmədi (nümayəndə heyətinin başçısı olan Avropa Parlamentinin Britaniyalı (yoxsa BP-li) deputatı Səyyad Kəriminin bəyanatında).
Avropa Parlamentinin yuxarıda göstərdiyim üç qətnaməsi üzərindən bax belə xətt çəkildi, mən buna zindandan baxa-baxa.
Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) iki sədri mənə həbsxanada bu illər ərzində baş çəkdi – nəticə etibarı ilə ondan ötrü ki, qurumun ölkədəki vəziyyətə heç bir çarə olmadığını aydın göstərsinlər. Onlar ancaq hakimiyyətlə dialoqlarının necə konstruktiv ya da necə davamlı olduğu haqqında durmadan elə hey danışırlar.
Yeni Təhlükələr
Bizim azca üstünlüklə MSŞT İdarə Heyətində əldə etdiyimiz qələbə iki başqa təhlükəyə bizi açıq qoyur (burada söhbət kənar təhlükələrdən getmir, hansı ki, məsələn, neft qiymətinin yüksəlməsindən ya da İranla nüvə anlaşmasının pozulmasından, yəni Bakıdakı rejimə özünəinam, bazarlıqetmə gücü verəcək hadisələrdən irəli gələ bilər).
Birincisi, ondan ibarətdir ki, 2017-ci ilin martında keçiriləcək MSŞT İdarə Heyəti iclasında təcili maddi ya da geosiyasi maraqların diqtəsilə işləyənlər sivil toplum partiyasını sayda ya da gücdə üstələyə bilərlər. Cənab Əliyev özünün kosmetik, əncir yarpağı “islahat”larından bir-ikisini həyata keçirsə, yaxud əfv istəməklə ya da başqa bir qaydada artıq təslim olmuş siyasi məhbusları buraxsa, azadlığımın bu dəfə də saxta irəliləyişə qurban verilməsinin ehtimalı artacaq.
Digər təhlükə ondan ibarətdir ki, həmin maraq qrupları MSŞT-də döyüşmək yerinə beynəlxalq maliyyə təsisatlarından sözü gedən kreditlər və Azərbaycanın Təşəbbüsə uyğunluğu arasında əlaqəni kəsməyi istəyə bilərlər. Maliyyə təsisatları uzağı görməyən bank yönəticilərilə doludur deyə onlarla dil tapmaq asandır nəinki qanun aliliyi, şəffaflıq, ictimai hesabatlılıq tələb edən sivil toplum fəallariyla.
İkinci ssenari ola bilər artıq gerçəkləşməkdədir, çünki şayiələrə əsasən, Dünya Bankı TANAP-a 800 milyon dollarlıq kredit ayırıb.
Elədirsə, onda Bakıyla Brüssel arasındakı təxirə salınmaz Enerji Məsləhətləşmələri 2017-ci il yanvarın sonunda kreditləri hələ də MSŞT-yə uyğunluq müstəvisinə qaytarmağa qadirdir. İşə aid pulun milyardlarla ölçülən həcminə Azərbaycan siyasi məhbusları dəyməyə bilər, amma “Avropa Dəyərləri” daha ucuzdurmu?
Dərin Zindan Üfüqü
Hərəkatımın rəhbər orqanının digər 11 üzvündən üçü mən həbs ediləndən sonra ölkəni tərk etməli oldular, ikisi həbsə düşdü (bir il yarımlıq və bir aylıq), ikisinin xaricə getməsi yasaqdır (onlardan biri heç paytaxtı da tərk edə bilməz). Hər cür başqa təzyiqlər də var, onlar haqqında danışmaq istəmirəm.
Buna baxmayaraq, aparteidə dözümlə baxmış, onu qidalandırmış dünyadan fərqlisində yaşayırıq. Azadlıq dəyərlərimizi diktatorların və onların biznes ortaqlarının qəsdindən qorumağa imkan verən gündəmi və təsisatları cənab Mandelanın mübarizəsi yetərincə yüksəltmişdir.
Odur ki, təqibə müqavimətim bu gün daha az yayılmış üsullarını nəzərdən keçirməyə ya da beynəlxalq tərəflərin dayanış maşını axtarmağa ehtiyacımız qalmır. Lakin çətinlik ondadır ki, bizim mübarizənin vaxt uzunluğundan başqaları da nəticə çıxarır və yeni cavabları dinclik və seçim aydınlığı ötəsində tapırlar.
*   Meri Uorlik, Dağlıq Qarabağ uğrunda Ermənistan və Azərbaycan arasında münaqişədə vasitəçi kimi çıxış edən ATƏT-in Minsk Qrupunun amerikalı həmsədri Ceyms Uorlikin həyat yoldaşıdır. Bu səbəbə əvvəlcə fərz elədim ki, rejimə isti münasibət sərgiləməklə o, öz ərinin rəsmi bakı ilə əlaqələrini rahatlaşdırmağa çalışır. Amma noyabrın ortalarında cənab Uorlik – güman ki, öncədən planlaşdırdığı kimi – vəzifəsindən ilin sonunda gedəcəyini elan etdi və, beləliklə fərziyyəm doğru çıxmadı.
20-01-2017 14:10 - THE SOUTH GAS CASEMATE
Ilgar Mammadov 19 January 2017

International investment in fossil fuel extraction is making me and other Azerbaijani political prisoners hostages to the Aliyev regime.
A thirst for freedom. Azerbaijan has seen a crackdown on any political dissent over the past few years, with dozens of activists and critics of the regime in Baku going behind bars. So far, there’s little sign of improvement. CC-by-NC-2.0: Marco Fieber / Flickr. Some rights reserved.
Though respectful of the memory of Nelson Mandela, the mass media have occasionally shed light on the late South African leader’s warm relationship with scoundrels such as Muammar Qaddafi and Fidel Castro, as well as his refusal to defend Chinese dissidents. These events have been evoked to invite critical thinking about an iconic figure and balance his place in history.
Most readers of these articles judge a figure they previously held as an idol as hypocritical or tainted. They do not ask questions about the roots of a particular contradiction. In the case of Mandela, the dictators above had supported the anti-apartheid struggle of the African National Congress, while several established democracies indulged the inhuman system of apartheid because of the diamond, oil and other industries, and particularly because of the Cold War.
After only four years in prison, even on bogus charges and a politically motivated sentence, I am nowhere near Mandela in terms of symbolising a cause of global significance. Republicanism in my country, Azerbaijan — where the internationally promoted father-to-son succession of absolute power has disillusioned millions — is hardly comparable to the fight against racial segregation. Still, I can, better than many others, explain the flawed international attitudes that help keep democrats locked in the prisons of the “clever autocrats” who are, in turn, courted by retrograde forces within today’s democracies.
I will tell the story of how plans for a giant pipeline that would suck gas from Azerbaijan to Italy, the Southern Gas Corridor (SGC), impacts on Azerbaijan’s political prisoners
In this letter I will focus only on one tension of the struggle we face here in Azerbaijan — between our democratic aspirations that enjoy only a nominal solidarity abroad, and the attempt to build a de facto monarchy which receives comprehensive support from foreign interest groups.
To be precise, I will tell the story of how plans for a giant pipeline that would suck gas from Azerbaijan to Italy, the Southern Gas Corridor (SGC), impacts on Azerbaijan’s political prisoners.
I will tell the story by discussing my own case. But before I tell it, you need to know what the Southern Gas Corridor is and why my release is crucial for the morale of our democratic forces. Indeed, Council of Europe officials say my freedom is essential for the entire architecture of protection under the European Convention of Human Rights, but there is still no punishment of my jailer.
What is the Southern Gas Corridor?
The Southern Gas Corridor is a multinational piece of gas infrastructure worth $43 billion US dollars. It is designed to extract and pump 16 billion cubic metres of natural gas every year from 2018, sucking hydrocarbons from  Azerbaijan’s Shah Deniz gas field to European and Turkish markets. The EU, Turkey, and the US are all eager to connect the pipeline to Turkmenistan so that to an extra 20-30 billion cubic metres of Turkmen gas can be added to the scheme.
Oilfields near Ramana, on Azerbaijan’s Absheron peninsula. Hydrocarbon extraction is the mainstay of the country’s economy. Baku signed the “contract of the century” in 1994, and has attracted western oil and gas giants ever since. CC-by-ND-2.0: Mark van Laere / Flickr. Some rights reserved.
The significance of the SGC is twofold. First, the project could provide up to 8-10% of EU’s gas imports, thus reducing the union’s dependence on Russia. Secondly, it will become another platform for geopolitical access (Russians would use a slightly ominous word “penetration”) of the west to Central Asia.
How did SGC encourage more repression?
Any rational democratic government in Baku would opt for the SGC without much debate and then turn its attention to issues truly important for Azerbaijan’s sustainable economic development. The revenue generated by the project would not be viewed as vital for the country when compared to the country’s economic potential in a less monopolised and more competition-based economy.
However, since the moment when a Russian government plane took Ilham Aliyev’s barely breathing father from a Turkish military hospital to the best clinic in America, in order to smooth the transition of power, the absolute ruler of Azerbaijan has been trained to deal with great powers first and then use such deals to repress domestic political dissent second. He has kept the country's economy almost exclusively based on selling oil and gas and importing everything else.
Since 2013, Aliyev has instigated an unprecedented wave of attacks on civil society
Recently, Aliyev has been trying to present the SGC as his generous gift to the west so that governments will not talk about human rights and democracy in Azerbaijan. At one point Aliyev was even considering unilaterally funding the entire project.
Since 2013, Aliyev has instigated an unprecedented wave of attacks on civil society, which he used to illustrate the seriousness of his ambition for energy cooperation with the west.
In the middle of this tug of war, Azerbaijan suddenly found itself short of money due to falling oil prices. It could not fund its share in the parts of SGC that ran through Turkey (TANAP) and Greece, Albania and Italy (TAP) without backing from four leading international financial institutions — the European Bank for Reconstruction and Development, European Investment Bank, World Bank and Asian Development Bank.
Azerbaijan’s ruling president Ilham Aliyev, Baku, 2013. (c) Alexey Kudenko / RIA Novosti. All rights reserved.
During 2016, these institutions said their backing was subject to Azerbaijan’s compliance with the Extractive Industry Transparency Initiative (EITI). In September, Riccardo Puliti, director on energy and natural resources at the EBRD, cited the resumption of the EITI membership of Azerbaijan as “the main factor” for the prospect of approval of funds for TANAP/TAP.
Together with EIB, EBRD wants to cover US $2.16 billion out of the total US $8.6 billion cost of the TANAP. TAP will cost US $6.2 billion.
What is the Extractive Industry Transparency Initiative?
The EITI is a joint global initiative of governments, extractive industries, and local and international civil society organisations that aims, inter alia, to verify the amount of natural resources extracted by (mostly international) corporations and how much of the latters’ revenue is shared with host states. Its purpose, in that respect, is to safeguard transnational businesses from future claims that they have ransacked a developing nation — for instance, by sponsoring a political regime unfriendly to civil society and principle freedoms.
Aliyev has been trying to present the SGC as his generous gift to the west so that governments will not talk about human rights and democracy in Azerbaijan
In April 2015, because of the unprecedented crackdown on civil society during 2013-2014, the EITI Board lowered the status of Azerbaijan in the initiative from “member” to “candidate”. This move, alongside falling oil prices, complicated funding for the Southern Gas Corridor. International backers were reluctant to be associated with the poor ethics of implementing energy projects in a country where already fragmented liberties were degenerating even further.
Hence, during 2016, several governments, especially the US, put strong political pressure on Azerbaijan. This resulted in a minor retreat by the dictatorship. Some interest groups claimed at the EITI board that this was “progress”.
The EITI board assembled on 25 October to review Azerbaijan’s situation. I appealed to the board ahead of its meeting.
Why did my appeal matter?
My appeal was heard primarily because, until I was arrested in March 2013, I was a member of the Advisory Board of what is now the Natural Resource Governance Institute (NRGI), a key international civil society segment of EITI.
In addition to my status within the EITI, the circumstances of my case — which was unusually embarrassing for the authorities — also played a role:
i) The European Court of Human Rights (ECHR) had established that the true reason behind the 12 court decisions (by a total of 19 judges) for my arrest and continued detention was the wish of the authorities  “to silence me” for criticising the government;
ii) The US embassy in Azerbaijan had spent an immense amount of man-hours observing all 30 sessions of my trial during five months in a remote town and concluded: “the verdict was not based on evidence, and was politically motivated”;
iii) The European Parliament’s June 2013 resolution, which carried my name in its title, had called for my immediate and unconditional release — a call reiterated in the next two EP resolutions of 2014 and 2015 on human rights situation in Azerbaijan;
iv) Since December 2014, the Committee of Ministers of the Council of Europe had adopted eight (now nine) resolutions and decisions specifically on my case whereby it insisted on urgent release in line with the ECHR judgment.
Due to an onslaught by civil society partners during the 25 October debate, the EITI Board refused to return Azerbaijan its “member” status.
Indecision in America
I am very much obliged to the US embassy for conducting the hard labour of trial observation, but the US government representative’s stance at the EITI board meeting in October was a surprising disappointment.
Mary Warlick, the representative of the US government, insisted that Azerbaijan has made progress worth of being rewarded by EITI membership. Obviously, she was speaking for that part of the US government that wants the SGC pipeline to be built at any cost to our freedom.
A month later, in a counter-balancing act, John Kirby, spokesman of the US Department of State, called on Azerbaijan to drop all charges against me.
Ilgar Mammadov has been in prison since 2013. Source: Meydan.tv. All rights reserved.
Samantha Power’s Facebook posting of my family photo on 10 December, the International day of Human Rights, was also touching. Power is US Permanent Representative at UN. Two years ago, she already mentioned my case in the EITI context at a conference.
Complementing her kindness, around the same time Christopher Smith, Chairman of the Helsinki Commission of the US Congress, in an interview about fresh draconian laws restricting free speech in Azerbaijan, repeated his one year old call for my release.
Yet, on 15 December, Amos Hochstein, US State Department’s Special Envoy on Energy, assured the authorities in Baku that “regardless of any political changes, the US will remain committed to its obligations under the SGC”.
Indecision in Europe
I could set out a similar pattern of European hesitation beginning with my first days in jail.
To be concise, though, let me recall only the fact that on 20 September (the same day that Rodrigo Duterte called the European Parliament “hypocritical” for its criticism of the extra-judicial executions in Philippines), a conciliatory delegation of the EP in Baku not only agreed to hear a lecture from Ilham Aliyev on “[EP] President Martin Schultz and his deputy Lubarek being enemies of the people of Azerbaijan”, but even praised the lecture as a “constructive one”, in the words of Sajjad Karim, the British MEP who had led the delegation.
Political prisoners of Azerbaijan are not worth the amount of money involved in the SGC, but European values probably are
The aforementioned three resolutions of the European Parliament were thus crossed out as I observed from behind bars.
Two presidents of the Parliamentary Assembly of the Council Of Europe (PACE) have visited me in prison, but this only highlighted the irrelevance of the body to the situation on the ground. They never stopped talking of how constructive or how ongoing their dialogue with the Azerbaijani authorities has been.
New threats
Our narrow win at the EITI Board exposes us to two new threats. (I do not discuss here the extraneous threats, which may originate from, for example, rising oil prices or collapse of the nuclear deal with Iran, i.e. anything adding confidence or bargaining power to the regime in Baku.)
One is that at the next EITI board meeting in March 2017, those driven by pressing commodity and geopolitical interests may outnumber or otherwise outpower the civil society party. If Ilham Aliyev proceeds with his cosmetic, fig leaf “reforms” or releases those political prisoners who have already pleaded for pardon or surrendered in any other way, the probability of my freedom being sacrificed will arise again.
A gilded cage? Baku’s flame towers, the product of an oil-fuelled building boom in the Azerbaijani capital. CC-by-NC-2.0: Babak Fakhamzadeh / Flickr. Some rights reserved.
The other threat is that instead of battling at the EITI, those interest groups may ask the international financial institutions to disconnect the SGC loans from Azerbaijan’s compliance with the EITI. These institutions are easier to convince as they are full of short-termist bank executives, rather than civil society activists concerned with the rule of law, transparency and public accountability.
The second scenario may already be in effect as rumours suggest that the World Bank has endorsed a US $800m loan to the TANAP. If so, then the postponed energy consultations between Baku and Brussels at the end of January may put the loans back on the EITI-friendly track. Political prisoners of Azerbaijan are not worth of the amount of money involved in the SGC, but European values probably are.
Deep jail horizon
Of 11 other members of the ruling body of my civic movement, REAL, three had to flee the country after my arrest, two were jailed (for 1.5 years and one month on charges not related to my case), two are not permitted to travel abroad (again on separate cases); one of them cannot even leave Baku.
From time to time, activists spend days under administrative detention designed to scare others. Nonetheless, we live in a world different from the one which tolerated and even fed apartheid.
Mandela’s fight promoted an agenda and international institutions where we can defend the values of freedom from encroachment by dictators and their business partners. This is why we should not consider the means of resisting oppression or seeking solidarity with other international arrangements any less conventional now. The problem is that when others see that our peaceful efforts are not fruitful, they turn to more radical means to end injustice.  

*Mary Warlick is married to James Warlick, US co-chair of the OSCE Minsk Group mediating in the conflict between Armenia and Azerbaijan over Nagorno-Karabakh. Therefore, initially I guessed that by being nice to the regime she might have tried to make her husband’s relations with the official Baku easier. But in mid-November, James Warlick announced his resignation from the post, apparently as he had planned, and my guess turned out to be mistaken.
16-11-2016 15:42 - Svetlana Aleksieviçə cavab

Əziz Svetlana Aleksieviç,

Sovet İttifaqı və sonrakı illər haqqında bizim insanların fikirləri barədə yazılarınız, tərziniz populyar olduqdan və beynəlxalq aləmdə tanındıqdan sonra, bu mövzuda verdiyimiz bütün şərhlər sizin tarixi hekayələrinizin bir hissəsi olmaq üçün nəzərdə tutulub. Beləcə, barmaqlıqlar arasından sızan, "İkinci əl zaman" ("Second Hand Time") üzərində qısa amma ruhlandırıcı mesajınıza mənim cavabım da sizin danışdığınız hekayələr içində bir səs olacaq.

SSRİ haqqında: pis

Mən SSRİ-ni aydın xatırlayıram. 1987-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin Sov.İKP tarixi şöbəsinə qəbul olanda mənim 17 yaşım var idi. İdeologiyaya sahib bir gənc olaraq, düşünürdüm ki, ruslaşdırma prosesi, rüşvətxorluq və təbəqələşmə burada kommunist hərəkatının mənasını məhv edib, və sosializmi müstəqil Azərbaycanda qurmağa davam etmək lazımdır.

Həmin ilin bahar və yayını yaxşı təsəvvür etmək lazımdır. Qarabağ münaqişəsinin başlamasına (Zəngəzurdan azərbaycanlıların kütləvi çıxarılmasına) yarım il qalmışdı, lakin heç bir şey münaqişənin olacağından xəbər vermirdi. Qorbaçov bir müddət öncə hansısa forumda Stalini tərifləmişdi və xalq onu ayaqda alqışlamışdı – yəni hakimiyyətin yenə və birdəfəlik bir əldə cəmləşdirilməsinə heç nə işarə etmirdi. Lakin nə adi vətəndaşların əksəriyyəti, nə də partiyanın təbliğat maşını Qorbaçovun yenidənqurma işləri ilə Çernenkonun meliorasiya işləri arasında xüsusi bir fərq görürdü.

Biz sinif yoldaşlarımız ilə oturub hesablamışdıq ki, Azərbaycan televiziyasında yayımın yalnız 47 faizi öz dilimizdədir, qalanı isə rus dilində. 1979-cu ildə Bakıda biz yalnız talonlar ilə ət, yağ, şəkər ala bilirdik. Uşaqkən bu məhsulları almaq üçün növbələrdə düşən davaların şahidi olurdum. Mənim tarix və cəmiyyətşünaslıqdan hazırlıq müəllimim, sonradan İsrailə köçən Smolenskiy Valeriy Aleksandroviç rüsvayçılıq hesab etdiyi, yəni SSRİ-nin mövcudluğundan 60 il sonra Ərzaq Proqramının qəbul edilməsi haqqında "mətbəxdə" istehza ilə danışırdı.

Bakıdakı mağazalar heç vaxt xırda pulu geri qaytarmırdılar. Həyasızcasına mənimsəyirdilər ki, daha sonra müfəttişlərlə, hüquq-mühafizə orqanları ilə bölüşə bilsinlər. Taksi sürücüləri kimi. Onlar da sayğacın göstərdiyi məbləğdən qat-qat çox məbləğ tələb edirdilər. Böyük Layihə İnstitutunun baş mühəndisi və orta məktəb müəllimindən ibarət olan bizim ailə şübhəli qazancları və siyasi səbəblərdən imtiyazlı olan "adi sovet vətəndaşlarından" daha pis yeyir və geyinirdilər. Beynin əməyi artıq qanuna tabe vətəndaşları dolandıra bilmirdi.

Son onilliklərdə İttifaq reallığının Azərbaycan tənqidçiləri, xüsusi ilə təhsilli təbəqədən olanlar tez-tez RSFSR-ə və digər respublikalara köçürdülər, bu da öz növbəsində ruslaşdırılma və beyin axını prosesinə təkan verirdi. Moskva Mərkəzi Asiya və Zaqafqaziya torpaqlarında birinci katib vəzifələrinə feodal bəylərini oturtmuşdu və əyalətlərin həqiqi problemləri ilə özünü yükləmirdi. Neft, pambıq, tərəvəz, meyvə - hamısı Moskvaya gedirdi, lakin əgər sosializmdə olan feodalizmdən narazısansa, o zaman Tümendə neft yataqları, Sibirdə komsomol tikintiləri, Kuybışevdə kafedralar səni gözləyirdi. Və ya əgər tam bir aparata xidmət edən demaqoqsansa, o zaman Moskva kənarında Şəhər Komitəsinə ("Qorkom") xoş gəldin.

1990-ci ildə Moskva bukinistində bu aparata xidmət edənlərdən birinin kitabını almağa təqaüdüm çatmadı. Müəllifin adı İlya Zemsov idi, hələ 80-ci illərin əvvəllərində SSRİ-ni tərk etmişdi və mühacirətdə "Talan olmuş Respublika" və ya buna oxşar bir başlıq altında öz xatirələrini dərc etmişdi (qeyd: bu aparata xidmət edən adamın Bakıdan olduğunu mənə hal-hazırda təcrübəli bir diplomat olan köhnə bir dostum, demişdi).

SSRİ haqqında: daha pis, amma ...

Bu xatirələrimi siyasi məhbus kimi tanındığım bugünkü Azərbaycanda həbsxanadan paylaşdığımı nəzərə alanda Sovet dövründə keçən uşaqlığım və cavanlığım barədə xatirələrim gülünc səslənir. Ona görə də digər fikirlərə də yer ayırmaq lazımdır.

İnsanların qapıları açıq qoymaqdan qorxmadıqları haqda danışdıqları şaiyələr yalandır. Bakıda yerləşən bütün evlərin birinci mərtəbəsində pəncərələrin önündə barmaqlıqlar var idi, elə indi də var. Bundan başqa, 1983-cü ildə, cinayətkar atamın iş yerində sürücü işləyən Slavik dayının gözləri qarşısında tapançadan atəş açaraq bir neçə polisi öldürmüşdü. Slavik dayı bundan sonra bir müddət sükan arxasında öz-özünə danışmağa başladı, sonra da əyyaş oldu. Sadəcə, bütün bu olanları media üzə çıxartmırdı, bir çox insan xəyali dünyada yaşayırdı.

Elə indi də o dünya üçün darıxırlar.

Sovetin nəyinisə tərifləyəndə gərək həqiqətlər deyilsin.

SSRİ haqqında: yaxşı

1984-cü ildə Bakının yaşayış rayonunda qaz sızmasından çoxmərtəbəli bina partlamış, 59 nəfər həlak olmuşdu. Prokurorluq tez bir zamanda günahkarı "tapdı". O milliyyətcə erməni olan, qaz paylama şəbəkəsinin mühəndisi Serj Aykazyan idi. Bu məsələ siyasiləşməyə doğru gedirdi, çünki hələ o zamanlar cəmiyyət pıçıltı ilə də olsa, güya erməni xalqının adından və ya erməni xalqı naminə çıxış edən terroristləri həvəslə müzakirə edirdi. Buna səbəb Moskva metrosunda, bir müddət öncə Bakı avtobusunda, Paris hava limanında baş verən partlayışlar idi.

Lakin Azərbaycan SSR-nin bütün məhkəmələri, o cümlədən, Respublika Ali Məhkəməsinin Plenumu, Aykazyana tam bəraət qazandırdı. O zaman Azərbaycan prokurorları elə etdilər ki, SSRİ Baş Prokurorluğu özü məhkəmə qərarına yenidən baxsın. Lakin güclü təzyiqlərə baxmayaraq, 1988-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsi dördüncü dəfə Aykazyana bəraət qazandırdı.

Qeyd etmək lazımdır ki, bütün bu illər ərzində şübhəli şəxs olan mühəndis barmaqlıqlar arxasında yox azadlıqda idi.

Bu gün Azərbaycan BMT, ATƏT, Avropa Şurası və sairə təşkilatların üzvüdür. Strasburqda Avropa Məhkəməsi mənim siyasi səbəblərdən həbs olunduğum barədə qərar verdi. Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi mənim azad edilməmi tələb edən səkkiz sənəd qəbul edib. AŞPA, Avropa Parlamenti, BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası məni siyasi məhbus elan ediblər və azad edilməyimi tələb edirlər. Və mən indiyə kimi barmaqlıqların arxasında daha uzun zaman keçirdim, nəinki Aykazyan Sovet Azərbaycanının məhkəmə proseslərində. Bundan sonra insanlar hansı nəticə çıxara bilərlər?

İttifaq haqqında, amma necə?

Otuz il öncəki sadəlövh düşüncələrimə qayıdaraq, özümdən soruşuram: korrupsiyasız, təbəqələşmənin aradan qalxdığı, insan haqlarına və demokratiyanın bugünku və sabahkı prinsiplərinə həqiqi hörmət edilən, məqsədyönlü dil assimilyasiyası güdülməyən, bəşəriyyətin elmi-texniki və sosial tərəqqisinə xidmət etmək üçün aydın missiyası olan yeni İttifaq mümkündürmü? Bu günə qədər "İttifaq" mövzusunda olan təşəbbüslər onu qurmaq yox, calamaq niyyəti kimi görünür. Və o təşəbbüslərdə burada göstərilən ideoloji istiqamətlər üzərindən heç bir əlverişli maksimalizm yoxdur.

Buna görə də bu, mümkün deyil. Buna görə də həm Rusiya, həm də Azərbaycan bu istiqamətlərə daha yaxın olan Avropa İttifaqına inteqrasiya olunmalıdırlar. Onlar yaxşı başladılar, amma təəssüf ki, orada artıq öz hüquqlarının dəyərini unutmuş, azadlıq sevgisini itirmiş güclü siyasi nəsil yetişib. Biz, keçmiş və ya "son sovet insanları" bu mövzuda daha həssasıq, mənim fikrimcə bu Sizin də kitabda vurğulanıb, əziz Svetlana Aleksieviç. Bəlkə də, biz onlara bu böhranı aradan qaldırmaq üçün öz əqidəmiz və prinsipiallığımız ilə kömək edəcəyik.

Hörmət və minnətdarlıqla,

İlqar Məmmədov

15-11-2016 09:45(no subject)
I had asked my lawyers to bring me a printout of twitter postings tagged as #freeilgar or otherwise mentioning my case so that I could better understand aspects of international solidarity given my judicial situation. The printout as well as a copy of my favourite the Economist magazine have not been permitted into the prison. This is just another gross violation reducing the efficiency my defence in the “court”.

Despite all the breaches of law, we had won the European Court once and are determined to win it again. In the meantime, I hope the #freeilgar campaign will expand.

Thank you all!

Дорогая Светлана Алексиевич,

После того как Ваш стиль повествования о точках зрения наших людей на СССР и последующие годы получил широкую известность и международное признание, он программирует наши комментарии по теме на превращение в частицу изобретенной Вами летописи.

Так и мой ответ на краткое, но вдохновляющее послание, просочившееся сюда за решетку с Вашей дарственной надписью на "Время секонд хэнд"
, станет еще одним голосом  в той истории, которую рассказываете Вы.

Про СССР: плохо

Помню СССР отчетливо. В 1987 году мне было 17, когда я поступил на отделение Истории КПСС истфака МГУ. Идеологизированным юношей я считал, что классовое расслоение, взяточничество и русификация выхолостили здесь суть коммунистического движения, и что продолжать строительство социализма следует в независимом Азербайджане.

Весну-лето того года надо хорошо себе представлять. До начала карабахского конфликта (массовое изгнание азербайджанцев из Зангезура) оставалось около полугода, но ничто пока конфликта не предвещало. Горбачев на каком-то форуме относительно недавно похвалил было Сталина и зал устроил ему овацию – то есть повторным и окончательным развенчанием режима личной власти тоже совсем не веяло. А перестройку Горбачева и мелиорацию Черненко ни большинство обычных граждан, ни пропагандистская машина партии особенно не различали.

Мы с одноклассниками сели и посчитали, что на азербайджанском телевидении только 47 процентов вещания было на нашем языке. Остальное – на русском. Мы в Баку с 1979 года покупали мясо, масло, сахар только по талонам. Ребенком я наблюдал драки в очередях за этими продуктами. Мой репетитор по истории и обществоведению Смоленский Валерий Александрович, уехавший затем в Израиль, иронизировал “на кухне”  по поводу того, что он считал позором – принятия Продовольственной программы на 60-м году существования СССР.

Магазины в Баку всегда недодавали сдачу. Нагло присваивали, чтобы делиться с ревизорами и правоохранительными органами. Как, например, и таксисты – те требовали в разы больше показаний счетчика. Наша семья главного инженера большого проектного института и учительницы средней школы еле сводила концы с концами, жила значительно хуже семей “простых советских людей” с сомнительными приработками или политически обусловленными привилегиями. Умственный труд перестал вознаграждать законопослушных граждан.

Критики азербайджанских реалий последних десятилетий Союза, особенно из образованного класса, чаще всего переезжали в РСФСР и другие республики – что подстегивало как русификацию, так и утечку мозгов.

Москва, усадив феодальных баев в кресла первых секретарей среднеазиатских и закавказских территорий, не особенно обременяла себя истинными проблемами провинций. Нефть, хлопок, овощи, фрукты – Москве, а там уже если не нравится феодализм при социализме, добро пожаловать на нефтепромыслы Тюмени, на комсомольские стройки Сибири, на кафедру в Куйбышеве, или в подмосковный горком, если ты прямо совсем гонимый аппаратчик-правдоруб.   

На книгу одного из таких аппаратчиков, продававшуюся в московском букинисте в начале 1990-х, мне как-то не хватило стипендии. Илья Земцов, так звали автора, еще в начале 80-х уехал из СССР, и в эмиграции издал воспоминания под названием “Разворованная республика” или что-то в этом роде (Примечание: о том, что это был бакинский аппаратчик мне рассказал давний товарищ, ныне опытный дипломат. Я не перепроверял).

Про СССР: еще хуже, но …

Разговоры о том, что люди не боялись оставлять двери квартир незапертыми – выдумки. Все окна на первых этажах в Баку были и остаются в решетках. Кроме того, в 1983 году на глазах у “дяди Славика” – водителя на работе у отца – преступник уложил стрельбой из пистолета нескольких милиционеров. Дядя Славик потом некоторое время разговаривал за рулем сам с собой. А потом спился. Просто все эти страсти не передавали СМИ, многие люди жили в иллюзорном мире, по которому сейчас некоторые соскучились.

Так что, если что советское и хвалить, то надо по существу.

Впрочем, такие мои воспоминания о советском детстве и молодости звучат нелепо, если я делюсь ими из тюрьмы сегодняшнего Азербайджана в общепризнанном качестве политзаключенного. Напрашиваются и иные оценки.

Про СССР: хорошо

В 1984 году в спальном районе Баку от утечки газа взорвался многоэтажный дом. Погибло 59 человек. Прокуратура  быстро “нашла” виновного. Им оказался Серж Айказян, армянин по национальности, инженер газораспределительной сети. Дело приобрело политический привкус, так как общество в те годы живо, хотя и шепотом, обсуждало террористов, выступавших якобы от имени или во имя армянского народа: взрыв в московском метро, совсем недавний взрыв в бакинском автобусе, взрыв в парижском аэропорту и т.д.

Однако, все суды Азербайджанской ССР, в том числе Пленум Верховного суда республики, полностью оправдали Айказяна.  Тогда азербайджанские прокуроры сделали так, чтобы сама Генпрокуратура СССР оспорил судебное решение. Но 1988 году, несмотря на столь мощное давление, Верховный суд той же Азербайджанской ССР в четвертый раз оправдал Айказяна.
Важно отметить, что все эти годы подозреваемый инженер оставался на свободе, а не за решеткой.

Сегодня Азербайджан является членом ООН, ОБСЕ, Совета Европы и прочего. Европейский суд в Страсбурге решил, что я арестован по политическим мотивам. Комитет Министров Совета Европы принял восемь документов, настаивающих на моем освобождении. ПАСЕ, Европарламент, Совет ООН по правам человека объявили меня политзаключенным и требуют освобождения. А я провел за решеткой больше времени, чем Айказян судился в азербайджанских советских судах. И какие же людям делать выводы?

Про Союз, но какой?

Возвращаясь к своим наивным рассуждениям тридцатилетней давности, спрашиваю у себя: возможен ли новый Союз – без коррупции, с выздоравливающей природой классовых различий, с ненаигранным уважением к правам человека и принципам демократии сегодняшнего и завтрашнего дней, без целенаправленной языковой ассимиляции, с очевидной миссией служения научно-техническому и социальному прогрессу человечества? До сих пор инициативы по теме “Союз” выглядят как стремление его сколотить, а не построить. И в них нет практичного максимализма по обозначенным здесь идейным ориентирам.

Поэтому он невозможен. Поэтому и России, и Азербайджану придется интегрироваться с Европейским Союзом, который заметно ближе к тем ориентирам. Его неплохо начали, но к сожалению, там уже сильно политическое поколение, подзабывшее цену  своих прав, потерявшее страсть к свободе. Мы, бывшие или “последние советские”, чувствуем эту тематику острее, о чем Ваша книга и есть, на мой взгляд, дорогая Светлана Алексиевич. Может быть мы им и поможем преодолеть нынешний кризис. Твердостью и принципиальностью.

С уважением и благодарностью,

Ильгар Мамедов
10-10-2016 18:05 - КИНООБОЗРЕНИЕ
Так получилось, что искусство кино я “потребляю” в основном на русском языке. Поэтому кинообозрению тоже быть на русском.

В рубрике “Haqqımda” на этом блоге есть далеко не полный список фильмов когда-либо мне понравившихся. Он поделен на Высшую и Первую лиги, как в футболе. Некоторые из лент со временем (лично моим) перешли из лиги в лигу.

Обновляя список сегодня, должен повторить, что дополнения тоже есть результат совсем не целенаправленного поиска, а дело случая – на этот раз это то, что мне посчастливилось посмотреть в тюремном кинозале или по телевизору за эти 3,7 года.

Высшей лиги из этого ряда достоин пока только “Английский пациент”, который я в первый раз смотрел лет 20 назад в Будапеште. Комментариев к фильму о венгерском графе у меня будет. Смотрите и получайте все.

Остальные идут пока в Первую лигу, но вы не пожалеете времени, потраченного на эти ленты.
Смотрите “В доме” если воспитываете слишком умного сына, и “Дневник девочки - подростка” – если слишком умную дочь. Первый – светлый (французский?) фильм о муках современного творчества и о дьявольской его силе, а второй – стильный американский фильм о самопознании в 1970-е. Оба сняты совсем недавно.

Немецкий фильм “Кто я?” о напористом (на здоровом ли?) программисте будете смотреть на неровном от восторга дыхании даже если в зале вокруг вас курят 500 человек. Так было со мной.

Отмечу и мрачный ужастик, название которого забыл, но сюжет построенный на злоключениях матери-одиночки, живущей  сыном-аутистом, помню. После крушения яхты она с друзьями спасается на мистическом корабле. Но спасается ли? О завихрениях пространства времени, о судьбе.

Турецкая “Зимняя спячка” не зря получила Золотую пальмовую ветвь. Мне кажется, если не все авторы, то по крайней мере оператор российского “Левиафана”, который впрочем, тоже хорош, но еле дотянул до Первой лиги.
03-10-2016 01:05 - PARTIYAYA DOĞRU
Həbsxanadan bəzi məsələlərə baxanda məlumat azlığı səbəbilə onlara tam düzgün qiymət vermək olmur. Məsələn, Respublikaçı Alternativi bəlkə də daha sürətlə partiyaya çevirmək gərək idi. Doğrudur, bu məsələdə idarə heyəti Azər Qasımlıya səlahiyyətlər verib. Ancaq əslində ona əməlli kart-blanş verilməli və iş sürətləndirilməlidir. Bu baxımdan Azər Qasımlıya öz tərəfimdən kart-blanş verirəm. Onun partiya quruculuğu planı ilə tanışam və bəyənirəm. Bundan sonra  hesab edin ki, partiyalaşma mövzusunda danışanda mən danışıram, iş görəndə mən iş görürəm. İnanıram ki, bu səlahiyyətdən Azər Qasımlı həmişəki kimi yüksək məsuliyyəti və peşəkarlığı ilə istifadə edəcək.

İlqar Məmmədov
10-09-2016 18:50(no subject)
Natiq Cəfərlinin sərbəst buraxılması münasibəti ilə bütün Cümhuriyyətçiləri təbrik edir, həbsə öz etiraz səsini qaldırmış bütün vətəndaşlara və buna biganə qalmayan insanlara minnətdarlığımı bildirirəm.

30-08-2016 12:20 - To the PACE ethics body
Within the time limits on the opportunity to communicate this letter I have no chance to check from prison the precise title of the formal mechanism which must exist at the PACE to deal with issues of ethics. In fact, I am addressing people in charge of that mechanism.

This address is a public one. Therefore, I feel obliged to begin it with an extensive acknowledgement gratitude to the CoE officials and institutions who in the past 3,5 years have been doing their best to release me – a political prisoner in a member country.

Following that I will discuss the less convincing, but still permissible overtures of the PACE with the ruling regime of Azerbaijan during the same period.

Finally, I will identify practices that I find unethical and therefore disappointing.


Secretary General Tornbjorn Jagland’s  calls made in the early days and months of my arrest (4 February 2013) had caused ire in the government . Fuad Alasgarov and Ali Hasanov, top legal and political affairs officials at the Presidential  Administration, reflecting  the personal mood of president Aliyev almost screamed in public that the courts arresting me and prolonging  the detention have been impartial and fair and that it was none of  Mr. Jagland’s  business to meddle with this.
The regime’s language of those times was furious and tough – just do a thorough google search in Azerbaijani to recall. Mr. Aliyev needed that shouting tactics in order to give an impression that the authorities possessed a firm proof of my alleged guilt. Such an impression was of critical character for Aliyev before the 15 October 2013 presidential elections because I had been nominated to stand as a candidate and my participation could make important difference.

After the 15 April 2014 judgment of the ECtHR (published on 22 May and final since 13 October 2014) which had said: i) the real purpose of my arrest and prolonged detention had been to silence my criticism of the government ; ii) the courts had reviewed no potential evidence of my guilt while arresting and keeping me in prolonged detention;  and iii) the law enforcement  bodies had violated the presumption of my innocence, Mr. Jagland  resumed his calls for my release – this time with reference to the facts established by the ECtHR.

The memory of their own very recent effrontery (Alasgarov’s and Hasanov’s authorised tactical shouting in particular) made the authorities look silly in the light of the ECtHR judgment. That is why they stopped hearing and reacting to Mr. Jagland.
In the meantime, criticism by the Secretary General was becoming lauder time after time – reinforced by the 4 decisions and 3 resolutions adopted by the CoE Committee of Ministers since 4 December 2014 and with growing insistence calling for my release as an act of execution of the ECtHE judgment.

By the way, on 11 August 2014 Mr. Jagland had a telephone conversation with Mr. Aliyev and they two agreed to re–establish the joint working group on human rights (which had dealt with imprisonment issues till 2005). As the group failed to produce significant progress, in November 2015 Secretary General ordered unilateral withdrawal of the CoE from the group, and in December 2015 he used his powers under Article 52 of the Convention for Protection of Human Rights and main Freedoms to make an official query into adherence of Azerbaijan to its CoE membership obligations.

The PACE first reacted to my arrest on 8 February 2013 at the level of rapporteurs of the Monitoring Committee Mr. Pedro Agramunt and Mr. Debono Grech (here and elsewhere spellings and titles may not be fully correct as I have no internet access to verify them). They expressed concern, may be about apparent political motivation – I can’t remember. In May 2013 they both visited me in prison.

Also in May 2013 PACE’s Human Rights Commissioner Nils Muznieks visited me. The authorities had been very reluctant to let him in the country. He was able to cross the border only due to a last minute interference by Azerbaijan’s former Ambassador to the CoE Mr. Arif Mammadov. (At that time he had been seconded by Baku to the Organization of Islamic Cooperation to represent the latter in Brussels. Now he is in opposition and self–exile in Europe).

On 21 May 2014, the rapporteurs Agramunt and Grech visited me again, this time taking even a two hours helicopter flight to the prison located in a remote town of Sheki.

PACE’s President Ann Brasseur tried to visit me in May 2014 during the PACE Permanent Committee meeting in Baku (23 May 2014), but only got a promise from Mr. Aliyev that she would be able to do so soon. Her remarks at the Permanent Committee session were very much of support spirit (see next chapter).

President Brasseur was finally permitted to visit me on 24 September 2014 – also upon a helicopter ride along beautiful view of the Caucasus mountains.

In November 2014 President Brasseur was very kind to react from Strasbourg to disbarring of my very trusted lawyer Khalid Bagirov for a short statement he had made at my trial. The disbarring was aimed at scaring other lawyers of mine, and undermining my confidence and security. Unfortunately, Madam  President’s sincere effort has not resulted in re–admission of Mr. Bagirov to the bar association and he could not visit me since then.

In June 2015, the PACE adopted its only document in many years calling for release of political prisoners and naming me among 8 top priority prisoners. By the way, the other 7 had been arrested after the 15 April 2014 ECtHR judgment on my case and freed before 27 May 2016 – the deadline negotiated with the United States ahead of Mr. Aliyev’s 31 March 2016 visit to Washington D.C: Intentionally or not, the numerous arrests conducted after the ECtHR judgment had directed public attention from my case for time being.

On 1 March 2016, Mr. Agramunt, this time already President of the PACE, visited me again and even published a photo we took together in the end of our very substantive discussion.

On 1 April 2016, a group of experts of the CoE Committee for Prevention of Torture visited me in prison. This contributed to making my sense of security stronger after the orchestrated physical attacks of summer 2015 and the serious battery by the prison chief and guards on 16 October 2015. As far as I know, the CoE had interfered in October right after the incident – just like in May 2015 when it had helped to release me from solitary confinement where I had been placed for the second time since the arrest as part of the continuous pressure aiming to force me to undersign a plea for presidential pardon.

{The text of this Chapter is available only to the Secretary General Mr. Yagland. I leave this up to the discretion of Mr.Yagland to publish it or to establish the circle of people whose access to the text will be beneficial for the Council of Europe}


There is no need to describe in this appeal the whole range of difference I had with the new co-rapporteurs of the PACE Monitoring Committee at our meeting on 17 June 2016. Whereas Mr. Shennak was ready to discuss constructively and honestly the above skepticism, which I had managed to outline at the meeting, Mr. Caesar Florin Preda’s attitude was much in the spirit of Azerbaijani GoNGOs always trying to provide the authorities with the fresh excuse for personally my continued imprisonment.

Technically, that was all right, because people always have different opinions, and because I hold on to a tolerant view of social evils influencing politics – obviously within certain limits.

A week later I happened to read the official state newspapers reporting on the meetings the co-rapporteurs had conducted with the authorities on the previous day, that is 16 June 2016.

In particular, the report on their meeting with the chairman of Azerbaijani parliament quoted Mr. Florin Preda glorifying the Milli Majlis as “embodiment of democratic values”.

This new “glory” of Azerbaijan’s legislature by Mr. Florian Preda was still tolerable as I conceded that politics is not a bastion built of bricks of truth, but rather a tricky route to what truly matters in forming and backing such bricks. From this broader perspective I tolerated it even though the co-rapporteur’s assessment was in stark contrast with a number of OSCE/ODIHR election observation reports; with the annual US State Department reports, which say that the people of Azerbaijan is deprived of the right to change its government at free and fair elections; institutions operating in the fields of democracy and human rights – they call the Milli Majlis a rubber stump office at service of the President and appointed by the President.

To please the authorities even more, however, Mr. Florin Preda then went as far as speaking to them with delight about his and his family’s attendance of the 1st European Games in 2015 in Baku.

Let me remind you that on political level the democratic Europe boycotted the Games because the crackdown on democratic institutions in Azerbaijan was at its just another peak at the time. Only Mr.Erdogan and Mr.Putin were present at the opening ceremony and the former made even a sarcastic remark about absence of European leaders at the European Games.

The bombastic propaganda event called to demoralize political prisoners and overshadow the suffering of their families not only was happily attended by Mr.Florin Preda, now the co-rapporteur: today he emphasizes his family’s emotional connection to the scandalous celebration.

Given the impropriety of Mr. Florin Preda’s remarks, as quoted by the state-owned media in Azerbaijan, I hereby call on you, the PACE ethics body, to remove him, in cooperation with the Monitoring Committee, from the position of co-rapporteur on Azerbaijan.

Ilgar Mammadov,
Political prisoner
Члену Делегации Верховной Рады Украины
на Парламентской Ассамблее Совета Европы (ПАСЕ)
Надежде Савченко

Уважаемая Надежда Савченко!

Ваша фотография с плакатом кампании в поддержку моего освобождения привлекла еще больше международного внимания к проблеме политзаключенных в Азербайджане. Очень признателен Вам за этот акт солидарности.

Ваше отношение контрастирует с позицией официального Киева: насколько я знаю, на голосованиях в Комитете Министров Совета Европы в сентябре 2015 года и июне 2016 года Украина воздержавшись не поддержала резолюции, призывающие к моему немедленному освобождению.

Резолюции все же были приняты большинством голосов европейских стран благодаря силе гражданского действия, составной частью которой является и Ваша солидарность.

Пользуясь случаем хотел бы отметить, что несмотря на ограниченность доступа к новостям СМИ здесь в колонии, я видел репортажи, в которых говорилось о Ваших инициативах по снижению напряженности и укреплению доверия между гражданами, общественными структурами и государством в Донецкой и Луганской областях Украины. Желаю Вам успехов в реализации мирных инициатив, нацеленных на обеспечение территориальной целостности Украины, прав, свобод и экономического благополучия всех граждан прекрасной страны, которую Вам доверено представлять в ПАСЕ.

С уважением,

Ильгар Мамедов
Председатель движения
Республиканская Альтернатива (РЕАЛ)
Баку, Азербайджан
Ötən həftə İlham Əliyev “beynəlxalq reytinqlərdə ölkəmizin mövqeyinin daha da (!) yaxşılaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” sərəncam imzalayaraq sözü gedən işi baş nazir Yaqub Eyyubova tapşırdı.

Bildiyimiz kimi, 2,4 milyon dollar rüşvət verərək AŞPA-nın italiyalı sədr müavinini ələ almaqda şübhəli bilinən deputat Elxan Süleymanovun ehtimal edilən korrupsiya əməllərini hazırda Milan prokurorluğu araşdırır.

Reytinq işi tapşırılan Yaqub Eyyubov həmin o deputat Elxan Süleymanovun qohumudur, mövcud siyasi rejimin içində onlar bir tayfa kimi tanınır və çox yaxındırlar.

Bu hal mənə xatlrlatdı ki, 20 il əvvəl, korrupsiya reytinqlərini Transparency İnternational təşkilatı təzə-təzə tərtib etməyə başlayanda Azərbaycanın elə indiki kimi siyahının sonlarında yer almasına bir lətifə qoşmuşdular: “Azərbaycan əslində ən sonuncu yerdədir, amma Transparency İnternational-ın rəhbərinə rüşvət veriblər ki, bir neçə pillə yuxarıda görünsün”
One of theoretical and yet very practical dimensions of the mediation in Nagorno-Karabakh conflict has always been the problem of a political regime type suitable for a solution sought.

Democratic regimes, nascent at the time of Soviet collapse, had produced a controversy as they did not prevent the conflict’s escalation into a war, while regress of democratic rule in both Armenia and Azerbaijan has been accompanied by a continued ceasefire.

Conclusion drawn, although not really shared by everyone, was that the two authoritarian regimes may be forced to accept a peace plan, and because they were authoritarian they would also be capable of enforcing it. Democracy would come later when peace becomes irreversible.

The approach had de facto prevailed and guided the mediation efforts until April 2016. Then it crumbled as it became evident that every new wave of hostilities more resembled the first act of a full-scale war. Dictators are prone to exploiting nationalism more and more cynically over time.

Unfortunately, the lesson drawn contradicts our interests again. Somebody apparently believes that if a relatively mild dictatorship failed to deliver peace, then a tougher one – at least on one of the sides – would make it possible.

The Constitutional Referendum meant to strengthen the dynastic rule and succession in Azerbaijan Mr. Ilham Aliyev could not announce without strong foreign backing by those who have a lot at stake in our country. Whoever stands behind the initiative of 18 July 2016 – be that Prince Andrew, Avigdor Lieberman, Putin or the Hulliburton team – the dynasty referendum reflects, among other things, a strategic change in the mediation: now the latter permits a higher dosage of high-handedness in domestic affairs.

It is not clear yet whether the regime type in Armenia will match tomorrow’s tougher dictatorship in Azerbaijan or this time the game will be built around more liberal Armenia vs. more dictatorial Azerbaijan. May be that is an unknown left to be found by the people of Armenia. So far Azerbaijan and Armenia have largely been “two nations – one type of state”.

To those who have inspired Mr. Aliyev to announce the said referendum it is quite logical to promote a more oppressive regime in the country set to lose Nogorno-Karabakh formally, and leave a room for democratic endeavour in Armenia, net gainer.

On the optimistic side I must note though that this is a plan of Mr.Aliyev’s foreign friends only, and not of the entire international community. Well, his friends are not weak: they helped him on 23 January 2013 to defeat at the PACE the vote an political prisoners; helped him to imitate a quarrel with ODIHR which in practice meant only an endorsement of massive fraud at the parliamentary elections of October 2015; and are helping him to postpone indefinitely the US Congress draft law on sanctions against his regime.

However, if we stay strong and enjoy international solidarity of people more intelligent than his friends we can cross out this new referendum plan which is neither going to solve the Nagorno-Karabakh conflict, nor strengthen democracy in our region.
Qarabağ münaqişəsində vasitəçiliyin nəzəri, amma həm də çox praktiki boyutlarından biri – axtarılan həllə uyğun olacaq siyasi rejim tipinin müəyyənləşdirilməsidir.

Sovet dağılan anda yeniyetmə dövrünü yaşayan demokratik rejimlər münaqişənin savaşa sürüklənməsinin qarşısını ala bilməyərək ziddiyyətli düşüncələrə yol açdılar, halbuki demokratik idarə üsulunun həm Ermənistan, həm də Azərbaycanda geriləməsi davamlı atəşkəslə müşaiyyət olunurdu.

Bundan cıxarılan nəticə, hərçənd onunla heç də hamı razı deyil, ondan ibarətdir ki, avtoritar rejimlərə hər hansı bir sülh planını xaricdən məcburi qəbul elətdirmək mümkündür və elə avtoritar olduqları üçün də rejimlər həmin planı xalqa yedizdirə biləcəklər. Demokratiya isə sonra gələr, sülh möhkəmlənəndə.

Bu yanaşma 2016-cı ilin aprelinədək üstünlüyə sahib idi və vasitəçilik səylərinin bələdçisi idi. Apreldə hər kəs anladı ki, zorakılığın hər yeni dalğası genişmiqyaslı müharibənin birinci səhnəsinə getdikcə daha çox bənzəyir. Doğrudan da, sərt rejimlər milliyətçiliyin istismarını artırmağa getdikcə daha çox meyllənirlər.

Lakin çıxarılan nəticə yenə də mənafelərimizə ziddir. Kimsə düşünür ki, nisbətən mülayim diktatura sülhə çata bilmədisə, daha sərti - ən azından tərəflərin birində qurulsa – bunu mümkün edər.

İdarəetmədə və hakimiyyətin ötürülməsində sülaləçiliyin möhkəmləndirilməsinə yönəlmiş Konstitusiya Referendumunu ölkəmizdə ciddi maraqlara yiyələnən bəzi xaricilərin dəstəyi olmadan İlham Əliyev elan edə bilməzdi. 18 iyul 2016-cı il təşəbbüsü arxasında kim durursa dursun – istər ingilis şahzadəsi Endrü, istər Aviqdor Liberman, istər Putin, istərsə də Hulliburton şirkətinin yetkililəri – bu sülalə referendumu digər şeylərlə yanaşı vasitəçilikdə köklü dəyişiklikdən xəbər verir: yəni, daxili məsələlərdə özbaşnalığın dozasını artırmağa icazə alnmışdır.

Ermənistandakı rejimin Azərbaycanda sabah qurulması düşünülən daha da sərt diktaturanın tayı olub-olmayacağı hələ aydın deyil. Bəlkə də bu dəfə oyun “daha liberal Ermənistan daha diktatorçu Azərbaycana qarşı” qaydaları ilə keçiriləcək. Bəlkə də bu, tapılması Ermənistan xalqının öhdısinə buraxılacaq məchuldur. İndiyədək  Azərbaycan və Ermənistan “iki millət – bir cür dövlət” olmuşlar.

Sözü gedən referendumu keçirməyə İlham Əliyevi təhrik edənlər üçün tamamilə məntiqli haldır ki, Dağlıq Qarabağın rəsmən itirilməsinə yönəldilən Azərbaycanda zülm gücləndirilməlidir, xalis mənada torpaq qazanacaq Ermənistanda isə demokratik cəhdlərin yolu açıq qalmalıdır.

Nikbin tərəfdən onu deməliyəm ki, bu plan İlham Əliyevin xarici dostlarınındır, bütün beynəlxalq aləmin deyil. Doğrudur, onun xarici dostları zəif deyillər: onlar ona 2013-cü il yanvarın 23-də Azərbaycandakı siyasi məhbuslarla bağlı AŞPA səsverməsini qazandırdılar; DTİHB ilə bir qovğa tamaşası qurub 2015-ci il parlament seçkilərinin saxtalaşdırılması işini faktiki olaraq asanlaşdırdılar; və onlar hələ də ABŞ Konqresində onun rejiminə qarşı hazırlanan sanksiyalar qanunu layihəsini ertələməyi bacarırlar.

Ancaq biz möhkəm dursaq və onun dostlarından daha ağıllı adamların beynəlxalq dayanışmasından faydalansaq, nə Dağlıq Qarabağ münaqişəsini həll edəcək, nə də regionumuzda demokratiyanı gücləndirəcək bu planın üstündən xətt çəkə bilərik.
12-07-2016 11:08 - ПОПРАВКА
В эссе Ильгара Мамедова  опубликованное на его блоге 11 июля 2016 года, во время набора текста закрались  две ошибки. В абзаце речь идет о веке ХVII а не XVIII. Во втором предложении седьмого абзаца пропущенная строка исказила информацию. Полностью  начало этого предложения выглядит так: “Хоть императорский оркестр и исполнял Оффенбаха а сам последний монарх Абдулмеджид II своей игрой на скрипке лично развлекал вечеринки по европейскому образцу с участием светских дам, и хоть Абдулгамид II (1876-1909)  таскал …” далее по тексту. Исправления будут немедленно внесены.
Мало кто в современной истории уже будучи абсолютным правителем не пытался учредить ещё и собственную Вселенную, в которой мог бы ощущать себя богом. Oбретшие на время капитал и неограниченную власть наспех сколачивают систему верований до религиозности заумного толка, чтобы закамуфлировать личную умственную немощь и общую пустоту пребывания в верхах выкачивающей ренту пирамиды.

Желание нашего правителя превратить "мультикультурализм" в государствообразующую идею сейчас, когда культурные различия и народно-бытовые формы для цивилизованных людей всё больше занимательны, чем чреваты подозрениями определяющей социальной значимости, отражают его неспособность вести народ к постановке и решению задач, свойственных прогрессивному общественному порядку.

Впрочем, стремление к освящению режима личной власти мы можем осуждать только у наших современников, так как мир достиг известных высот в понимании закономерностей общества, в этических стандартах, в экономической и научной сферах.

В фальши трудно обвинять, например, стамбульского корреспондента запорожских казаков, который в XVII веке именовал себя "властелином царств, неотступным хранителем гроба Иисуса, надеждой и утешителем мусульман, великим защитником христиан". Султан-халиф справедливо и искренне апеллировал к тем сторонам идентичности человека и людских сообществ, которые были первичными в его век.

Султаны с лёгкой душой содержали  в своей Вселенной многоязычные суды, решавшие судьбы на французском, арабском, персидском, армянском языках- да ещё и в мультикодексовой правовой среде под стать многоконфессиональности. Один из средневековых султан-халифов был так очарован персидским, что едва не сделал его официальным языком империи.

Но этот благостный - на фоне конфессиональных, этнических и нарождающихся классовых распрей средневековой Европы - османский мультикультурализм, дышавший эгоизмом и добродетелью всего одного охранителя, обрёк население империи на цивилизационное отставание от народов, вовремя отправивших миллионы эгоизмов и добродетелей на в целом созидательное соревнование между собой.

С XIX века опомнившиеся султан-халифы бросились догонять новых лидеров мира, но оказались способными только на внешнее подражание. Хоть императорский оркестр и исполнял Оффенбаха, а сам последний монарх Абдулмеджид II своей игрой на скрипке лично развлекал вечеринки по европейскому образцу с участием светских дам, и хоть Абдулгамид II (1876-1909) таскал актрису Сару Бернар (по месту, занимаемому в тогдашней сценической иерархии сопоставимую с Леди Гагой) на дворцовые театральные постановки, эта показушная "модернизация" только подчёркивала отчаяние системы, пропустившей нужный поворот на пути прогресса.

Кто сейчас вспомнит, что второе метро на европейском континенте было построено в Стамбуле? Или что ещё лет за 50 до бакинских "первых в мусульманском мире" Абдулмеджид I подарил турецкоподданым первую оперу и первый университет западного образца? В 1839 году султан-халиф ввёл нешариатские светские суды, запретил работорговлю и разрешил питейные заведения. А за 8 лет до того, в порыве тогдашнего аналога мультикультурализма, первая официальная газета "Османский монитор"  стала издаваться на французском, греческом, арабском, персидском и армянском языках.

Но ничто из этого, в том числе и портреты султанши в европейских одеждах и томиком Гёте на коленях, не могло спасти припижонившееся государство одного человека в конкуренции с промышленными гигантами Европы, давно сделавшими ставку на освобождение личности и поощрение инициативы.

Халифы XIX века хотели выглядеть европейскими императорами по образцу русских Романовых и австро-венгерских Габсбургов, плохо понимая, что пропадут они все вместе в начале ХХ века по родственным друг другу причинам.

Опьянённая исторической значимостью Венского Конгресса 1815-го года австрийская монархия сделала окончательную ставку на отрицающие прогресс и заглушающие разум патриотические ритуалы. Поскольку Габсбурги и их старший визирь Меттерних уверовали, что развитие промышленности приведёт к формированию революционного пролетариата, к концу XIX века Австро-Венгрия пришла державой с самой неразвитой в Европе железнодорожной сетью, что отражало её общее сознательное промышленное отставание.

В тогдашней культурно-политической атмосфере пролетариат был чем-то сродни современному среднему классу, самим фактом существования расшатывавшим основы государственной отсталости. Спасовав перед непосильными для ума "государственников" классовыми изменениями, Габсбурги были вынуждены делать всё больший акцент на многокультурности государственного опыта державы, что оформило Австро-Венгрию, а затем и этнический парламентаризм: к концу XIX века кабинеты, не имевшие большинства в парламенте, и опиравшиеся на коалиции разнородных элементов от немецкоязычных либералов до поляков и клерикалов (прямо торжество мультикультурализма!), падали один за другим.

Когда же, отчасти под впечатлением от русской революции 1905-1907 годов, Австро-Венгрия ввела давно обсуждаемое всеобщее равное избирательное право, этнокультурные различия были уже столь первичными, что по итогам первых выборов даже социалисты, у которых интернационализм на роду написан, разбрелись в парламентские группы по национальностям.

Именно вера в сакральность своей миссии патрона многокультурности подвигла императора снарядить славянские полки на войну на Балканах. Смотрите мол, какой я друг славян. Чех Ярослав Гашек высмеял всё это по высшему разряду: сцену, в которой "лояльный идиот" Швейк, будучи ведомым в инвалидной коляске,  выкрикивает лозунг "На Белград!", часто истолковывают как символ Австро-Венгерской монархии, проигравшей не столько Первую мировую войну, сколько предшествовавшие ей сто лет.

Если Османская империя распалась по линиям этнорелигиозных различий на фоне попыток осовременить её средневековый мультикультурализм вопреки самонавлечённой политико-экономической и культурной отсталости, а империя Габсбургов, побоявшись не справиться с передовыми классовыми конфликтами, воспела культурную псевдогармонию своих подданных, сделав их в убийственном для себя итоге националистами с одной извилиной в голове, то Романовы решили методами политического сыска превратить реальную социальную жизнь в недействительный процесс, перегруженный марионетками.

Конечно, у Меттерниха был "брат-близнец" Аракчеев и нужды капиталистического развития довольно долго отсекались, как в Австро-Венгрии. Но после Крымской войны 1853-1856 годов до самой революции 1917 года империя всё больше превращалась в комбинатора: с одной стороны всячески поощрялся капиталистический способ производства, а с другой - предпринимались титанические усилиядля рассеивания общественного внимания.

Например, в библиотеке гянджинской тюрьмы в позапрошлом году я нашёл стоящими на одной полке собрания дореволюционных сочинений красного бакинского комиссара Джапаридзе (издание 1948 года) и одного из лидеров Азербайджанской Народной Республики М.Э.Расулзаде (издание 1991 года). Читая эти книги одновременно, невозможно проглядеть единодушие авторов по поводу того, что царь всячески потворствовал национализму в целях противодействия левой повестке дня, по крайней мере на Южном Кавказе. Николай II как бы хотел сказать обществу, что при таком обилии всякого толка национализмов, в том числе великорусского, царизм есть единственная стабилизирующая сила. То есть и здесь многокультурность, хоть и с негативной характеристикой, но как выдвигаемое вперёд качество общества, использовали в виде подпорки эгоизму абсолютного правителя.

Эксплуатация факта культурного разнообразия в интересах выживания никчемной политической системы, как мы видим на примере трёх относительно недавно сгинувших монархий, может принимать разные формы. Между прочим, последний иранский шах мало от них отличался в этом смысле. Но не будем распылять тему на заграничные частности.

Мультикультурализм в азербайджанской редакции 2016 года пал жертвой далеко не неприбытия Пан Ги Муна на  конференцию ООН "Диалог цивилизаций" в апреле. Его несостоятельность разоблачает не только подмена современного безразличия к чужому вероисповеданию костюмированным шоу, в котором деятели некоторых конфессий вынуждены позировать вокруг "покровительствующего". Ограниченное фольклорно-ритуально-карнавальное толкование культуры больше всего выдаёт в азербайджанском мультикультурализме 2016 года пропагандистскую пустышку безыдейного абсолютизма.

И самое главное: с чего это вдруг культура в таком отсталом узком смысле стала главным качеством идентичности человека и общества?

До сих пор историки и современники всегда говорили с восхищением о высококультурном обществе, а этнографическое разнообразие, если оно случалось внутри такового, просто добавляло оттенков в общую картину его блага.

Высококультурные общества в разное время носили разные признаки. Обобщая, можно сказать, что их всегда отличали относительно лучшее общественное устройство, процветающая торговля, сложное производство, дальние горизонты, рассматриваемые их научными кругами, блеск их искусств. Сейчас к этому списку можно добавить понимание и развитие корпоративной культуры, бесконечного количества этических вопросов здравоохранения, личной жизни. и т.д.

При таком взгляде, несмотря на исторически (а не творческим поиском) обусловленную многоликость современной азербайджанской культуры, она явно лишена роста, а попытки представить её в качестве модели для кого-бы то ни было похожи на свидание с Лилипутией.

Мультикультурализм-2016 был придуман в общем для внутреннего потребления. Но власти наговорили о нём так много, что сами поверили в эту чепуху и начали искать ей сферы применения и во внешней политике: несколько месяцев назад в те самые часы, когда Ильхам Алиев находился с официальным визитом в Тегеране у мулл, Мехрибан Алиева демонстративно посетила Ватикан в роли спонсора реставрации скульптур персонажей античности.

Культ этнорелигиозного разнообразия вдобавок к его отсталости двуличен и это двуличие технологически оснащённое: власти прямо гордятся установкой камер слежения внутри всех мечетей, тогда как государственная слежка внутри церквей и синагог отсутствует и даже не обсуждается.

Более того, госкомитет, осуществляющий слежку, недавно рапортовал о "выявлении случаев нарушения религиозного календаря месяца Рамазан". То есть в конечном счёте камера контролирует время приёма пищи тем или иным мусульманином! Суннитам и шиитам государство фактически предписывает единый график, хотя совсем не старается навязать католикам и православным единый календарь. Дискриминация? Несомненно.

Вселенная, в которой Ильхам Алиев мог бы ощущать себя богом, была задумана при цене нефти свыше 100 долларов за баррель. Социальный контракт такого свойства вполне мог бы быть заключён с населением, как в богатых нефтью арабских странах. Но уронив цену в три раза, история дала нашим людям ещё один шанс почуствовать себя народом.

В черновиках сказки Пушкина "О золотой рыбке" значится, что внезапно разбогатев и став боярыней, старуха потребовала у рыбки сделать её Римским Папой. Сансергеич знал, что после незаслуженных денег и власти недалёкий человек обязательно замахнётся на роль или самого Бога, или директора-распорядителя при нём. своей игрой на скрипке лично развлекал вечеринки по европейскому образцу с участием светских дам, и хоть Абдулгамид II . Во втором предложении седьмого абзаца пропущенная строка исказила информацию. Полностью  начало этого предложения выглядит так: “Хоть императорский оркестр и исполнял Оффенбаха а сам последний монарх Абдулмеджид II своей игрой на скрипке лично развлекал вечеринки по европейскому образцу с участием светских дам, и хоть Абдулгамид II (1876-1909) таскал …” далее по тексту. Исправления будут немедленно внесены.

If one converts years into bureaucratic time units, then I am sentenced not to 7 years but to 28 PACE sessions in prison. The next session on 20-24 June 2016 will be 14th in this account, that is it will mark the middle of my term. The Committee of Ministers of the Council of Europe declared last week that my imprisonment is “intolerable”. Let us see what will be the PACE’s act of intolerance next week, before it goes for summer holidays. Three years ago, and then again almost two years ago, the PACE had rejected (better to say “ignored”) my calls to suspend the mandate of Azerbaijani delegation.

Ilgar Mammadov,
Political prisoner
Bu gün REAL Hərəkatının lideri İlqar Məmmədov AŞPA- nın Azərbaycan üzrə həmməruzəçiləri Stefan Şennak və Sezar Preda ilə həbsxanada görüşmüşdür. İlqar Məmmədov görüşdə bildirdi ki, həmməruzəçilərin siyasi məhbus mövzusuna yanaşması onu hec qane etməsə də bu sahədəki çalışmalarında onlara uğur arzulayır.
Yanaşması İlqar Məmmədovda xüsusilə ciddi suallar doğuran Rumıniyalı Sezar Predaya məsləhət gördü ki, Azərbaycandakı məlum heykəl məhbuslarının azadlığa buraxılması üçün Rumıniyada H.Əliyevə heykəl ucaldan şəxslər xüsusi səylər göstərməlidirlər.

REAL Hərəkatının Mətbuat Xidməti
On the average, the recently released group of Azerbaijani political prisoners is of the same age as the 1974 Jackson-Vanik amendment to the US Trade Act which had punished the Soviet economy for the barriers to Jewish emigration.

The reminiscence is valid because many of the group have been set free “conditionally”, that is according to the law they can not go abroad in the next few years.

Similarities in the associated political maneuvering are more evident: in 1974, attempting to prevent adoption of the amendment, the USSR abolished its “diploma tax”, which actually precluded the best educated Jews’ international travel; the release of 17 (out of the dozens of) Azerbaijani political prisoners during March 2016 was meant to appease the US Congress ahead of its consideration of the draft “Azerbaijan Democracy Act 2015”.

The draft was born in December last year at the Helsinki Commission of the Congress. It envisages sanctions against senior leadership of the government of Azerbaijan for violation of human rights.

Potentially, the fresh quantitative improvement in the issue of political prisoners may stop the bill. Authorities already received a round of international applause for it.
However, many of the released can not go abroad anymore. For example, out of the four prisoners Mr.Christopher Smith, Chairman of the Helsinki Commission, had mentioned in his speech while introducing the bill, two are at home now, but still none of them can run for an elected public office, and one of them can not cross the border.

The practice which restricts a number of prominent democracy activists will certainly expand: nowadays Western democracies applaud the least of any two evils whereas during the Cold War they were more principled on human rights in Europe.
Travel restrictions against political class of Azerbaijan are not new, but they are becoming numerous, and even massive. Many activists can not return to the country because of the criminal cases fabricated against them. If the authorities badly want to force a political emigrant back to the country, they arrest and convict his or her relative.

25 years after the collapse of the Soviet Union, Azerbaijan has practically re-institutionalized the policy which had necessitated the Jackson-Vanik amendment. It remains to be seen if Mr.Smith together with the other Congressional sponsors of the draft “Azerbaijan Democracy Act 2015” decide to slow down the adoption process or will push it stronger to let our people go.  

Ilgar Mammadov,
Political prisoner since February 2013
About the author: (info)

Ilgar Mammadov is leader of the opposition REAL movement. The European Court of Human Rights has determined in 2014 that Mammadov's detention is politically motivated.  European Parliament adopted in 2013 a separate resolution calling for his immediate and unconditional release. The resolution as well as five decisions of the Committee of Ministers of the Council of Europe remain ignored by Azerbaijan’s authorities.
Error running style: S2TIMEOUT: Timeout: 4, URL: ilgarmammadov.livejournal.com/ at /home/lj/src/s2/S2.pm line 531.