?

Log in

Tərəqqipərvər. İlqar Məmmədovun bloqu, Est. 2006
Adam kimi inqilab, insan simalı dövlət.
Ən yeni yazılar 
16-11-2016 15:42 - Svetlana Aleksieviçə cavab

Əziz Svetlana Aleksieviç,

Sovet İttifaqı və sonrakı illər haqqında bizim insanların fikirləri barədə yazılarınız, tərziniz populyar olduqdan və beynəlxalq aləmdə tanındıqdan sonra, bu mövzuda verdiyimiz bütün şərhlər sizin tarixi hekayələrinizin bir hissəsi olmaq üçün nəzərdə tutulub. Beləcə, barmaqlıqlar arasından sızan, "İkinci əl zaman" ("Second Hand Time") üzərində qısa amma ruhlandırıcı mesajınıza mənim cavabım da sizin danışdığınız hekayələr içində bir səs olacaq.

SSRİ haqqında: pis

Mən SSRİ-ni aydın xatırlayıram. 1987-ci ildə Moskva Dövlət Universitetinin tarix fakültəsinin Sov.İKP tarixi şöbəsinə qəbul olanda mənim 17 yaşım var idi. İdeologiyaya sahib bir gənc olaraq, düşünürdüm ki, ruslaşdırma prosesi, rüşvətxorluq və təbəqələşmə burada kommunist hərəkatının mənasını məhv edib, və sosializmi müstəqil Azərbaycanda qurmağa davam etmək lazımdır.

Həmin ilin bahar və yayını yaxşı təsəvvür etmək lazımdır. Qarabağ münaqişəsinin başlamasına (Zəngəzurdan azərbaycanlıların kütləvi çıxarılmasına) yarım il qalmışdı, lakin heç bir şey münaqişənin olacağından xəbər vermirdi. Qorbaçov bir müddət öncə hansısa forumda Stalini tərifləmişdi və xalq onu ayaqda alqışlamışdı – yəni hakimiyyətin yenə və birdəfəlik bir əldə cəmləşdirilməsinə heç nə işarə etmirdi. Lakin nə adi vətəndaşların əksəriyyəti, nə də partiyanın təbliğat maşını Qorbaçovun yenidənqurma işləri ilə Çernenkonun meliorasiya işləri arasında xüsusi bir fərq görürdü.

Biz sinif yoldaşlarımız ilə oturub hesablamışdıq ki, Azərbaycan televiziyasında yayımın yalnız 47 faizi öz dilimizdədir, qalanı isə rus dilində. 1979-cu ildə Bakıda biz yalnız talonlar ilə ət, yağ, şəkər ala bilirdik. Uşaqkən bu məhsulları almaq üçün növbələrdə düşən davaların şahidi olurdum. Mənim tarix və cəmiyyətşünaslıqdan hazırlıq müəllimim, sonradan İsrailə köçən Smolenskiy Valeriy Aleksandroviç rüsvayçılıq hesab etdiyi, yəni SSRİ-nin mövcudluğundan 60 il sonra Ərzaq Proqramının qəbul edilməsi haqqında "mətbəxdə" istehza ilə danışırdı.

Bakıdakı mağazalar heç vaxt xırda pulu geri qaytarmırdılar. Həyasızcasına mənimsəyirdilər ki, daha sonra müfəttişlərlə, hüquq-mühafizə orqanları ilə bölüşə bilsinlər. Taksi sürücüləri kimi. Onlar da sayğacın göstərdiyi məbləğdən qat-qat çox məbləğ tələb edirdilər. Böyük Layihə İnstitutunun baş mühəndisi və orta məktəb müəllimindən ibarət olan bizim ailə şübhəli qazancları və siyasi səbəblərdən imtiyazlı olan "adi sovet vətəndaşlarından" daha pis yeyir və geyinirdilər. Beynin əməyi artıq qanuna tabe vətəndaşları dolandıra bilmirdi.

Son onilliklərdə İttifaq reallığının Azərbaycan tənqidçiləri, xüsusi ilə təhsilli təbəqədən olanlar tez-tez RSFSR-ə və digər respublikalara köçürdülər, bu da öz növbəsində ruslaşdırılma və beyin axını prosesinə təkan verirdi. Moskva Mərkəzi Asiya və Zaqafqaziya torpaqlarında birinci katib vəzifələrinə feodal bəylərini oturtmuşdu və əyalətlərin həqiqi problemləri ilə özünü yükləmirdi. Neft, pambıq, tərəvəz, meyvə - hamısı Moskvaya gedirdi, lakin əgər sosializmdə olan feodalizmdən narazısansa, o zaman Tümendə neft yataqları, Sibirdə komsomol tikintiləri, Kuybışevdə kafedralar səni gözləyirdi. Və ya əgər tam bir aparata xidmət edən demaqoqsansa, o zaman Moskva kənarında Şəhər Komitəsinə ("Qorkom") xoş gəldin.

1990-ci ildə Moskva bukinistində bu aparata xidmət edənlərdən birinin kitabını almağa təqaüdüm çatmadı. Müəllifin adı İlya Zemsov idi, hələ 80-ci illərin əvvəllərində SSRİ-ni tərk etmişdi və mühacirətdə "Talan olmuş Respublika" və ya buna oxşar bir başlıq altında öz xatirələrini dərc etmişdi (qeyd: bu aparata xidmət edən adamın Bakıdan olduğunu mənə hal-hazırda təcrübəli bir diplomat olan köhnə bir dostum, demişdi).

SSRİ haqqında: daha pis, amma ...

Bu xatirələrimi siyasi məhbus kimi tanındığım bugünkü Azərbaycanda həbsxanadan paylaşdığımı nəzərə alanda Sovet dövründə keçən uşaqlığım və cavanlığım barədə xatirələrim gülünc səslənir. Ona görə də digər fikirlərə də yer ayırmaq lazımdır.

İnsanların qapıları açıq qoymaqdan qorxmadıqları haqda danışdıqları şaiyələr yalandır. Bakıda yerləşən bütün evlərin birinci mərtəbəsində pəncərələrin önündə barmaqlıqlar var idi, elə indi də var. Bundan başqa, 1983-cü ildə, cinayətkar atamın iş yerində sürücü işləyən Slavik dayının gözləri qarşısında tapançadan atəş açaraq bir neçə polisi öldürmüşdü. Slavik dayı bundan sonra bir müddət sükan arxasında öz-özünə danışmağa başladı, sonra da əyyaş oldu. Sadəcə, bütün bu olanları media üzə çıxartmırdı, bir çox insan xəyali dünyada yaşayırdı.

Elə indi də o dünya üçün darıxırlar.

Sovetin nəyinisə tərifləyəndə gərək həqiqətlər deyilsin.

SSRİ haqqında: yaxşı

1984-cü ildə Bakının yaşayış rayonunda qaz sızmasından çoxmərtəbəli bina partlamış, 59 nəfər həlak olmuşdu. Prokurorluq tez bir zamanda günahkarı "tapdı". O milliyyətcə erməni olan, qaz paylama şəbəkəsinin mühəndisi Serj Aykazyan idi. Bu məsələ siyasiləşməyə doğru gedirdi, çünki hələ o zamanlar cəmiyyət pıçıltı ilə də olsa, güya erməni xalqının adından və ya erməni xalqı naminə çıxış edən terroristləri həvəslə müzakirə edirdi. Buna səbəb Moskva metrosunda, bir müddət öncə Bakı avtobusunda, Paris hava limanında baş verən partlayışlar idi.

Lakin Azərbaycan SSR-nin bütün məhkəmələri, o cümlədən, Respublika Ali Məhkəməsinin Plenumu, Aykazyana tam bəraət qazandırdı. O zaman Azərbaycan prokurorları elə etdilər ki, SSRİ Baş Prokurorluğu özü məhkəmə qərarına yenidən baxsın. Lakin güclü təzyiqlərə baxmayaraq, 1988-ci ildə Azərbaycan SSR Ali Məhkəməsi dördüncü dəfə Aykazyana bəraət qazandırdı.

Qeyd etmək lazımdır ki, bütün bu illər ərzində şübhəli şəxs olan mühəndis barmaqlıqlar arxasında yox azadlıqda idi.

Bu gün Azərbaycan BMT, ATƏT, Avropa Şurası və sairə təşkilatların üzvüdür. Strasburqda Avropa Məhkəməsi mənim siyasi səbəblərdən həbs olunduğum barədə qərar verdi. Avropa Şurasının Nazirlər Komitəsi mənim azad edilməmi tələb edən səkkiz sənəd qəbul edib. AŞPA, Avropa Parlamenti, BMT-nin İnsan Hüquqları Şurası məni siyasi məhbus elan ediblər və azad edilməyimi tələb edirlər. Və mən indiyə kimi barmaqlıqların arxasında daha uzun zaman keçirdim, nəinki Aykazyan Sovet Azərbaycanının məhkəmə proseslərində. Bundan sonra insanlar hansı nəticə çıxara bilərlər?

İttifaq haqqında, amma necə?

Otuz il öncəki sadəlövh düşüncələrimə qayıdaraq, özümdən soruşuram: korrupsiyasız, təbəqələşmənin aradan qalxdığı, insan haqlarına və demokratiyanın bugünku və sabahkı prinsiplərinə həqiqi hörmət edilən, məqsədyönlü dil assimilyasiyası güdülməyən, bəşəriyyətin elmi-texniki və sosial tərəqqisinə xidmət etmək üçün aydın missiyası olan yeni İttifaq mümkündürmü? Bu günə qədər "İttifaq" mövzusunda olan təşəbbüslər onu qurmaq yox, calamaq niyyəti kimi görünür. Və o təşəbbüslərdə burada göstərilən ideoloji istiqamətlər üzərindən heç bir əlverişli maksimalizm yoxdur.

Buna görə də bu, mümkün deyil. Buna görə də həm Rusiya, həm də Azərbaycan bu istiqamətlərə daha yaxın olan Avropa İttifaqına inteqrasiya olunmalıdırlar. Onlar yaxşı başladılar, amma təəssüf ki, orada artıq öz hüquqlarının dəyərini unutmuş, azadlıq sevgisini itirmiş güclü siyasi nəsil yetişib. Biz, keçmiş və ya "son sovet insanları" bu mövzuda daha həssasıq, mənim fikrimcə bu Sizin də kitabda vurğulanıb, əziz Svetlana Aleksieviç. Bəlkə də, biz onlara bu böhranı aradan qaldırmaq üçün öz əqidəmiz və prinsipiallığımız ilə kömək edəcəyik.

Hörmət və minnətdarlıqla,

İlqar Məmmədov

15-11-2016 09:45(no subject)
I had asked my lawyers to bring me a printout of twitter postings tagged as #freeilgar or otherwise mentioning my case so that I could better understand aspects of international solidarity given my judicial situation. The printout as well as a copy of my favourite the Economist magazine have not been permitted into the prison. This is just another gross violation reducing the efficiency my defence in the “court”.

Despite all the breaches of law, we had won the European Court once and are determined to win it again. In the meantime, I hope the #freeilgar campaign will expand.

Thank you all!
Дорогая Светлана Алексиевич,

После того как Ваш стиль повествования о точках зрения наших людей на СССР и последующие годы получил широкую известность и международное признание, он программирует все наши комментарии по теме на превращение в частицу изобретенной Вами летописи. Так и мой ответ на краткое, но вдохновляющее послание, просочившееся сюда за решетку с Вашей дарственной надписью на Secondhand Time, станет еще одним голосом  в той истории, которую рассказываете Вы.

Про СССР: плохо

Помню СССР отчетливо. В 1987 году мне было 17, когда я поступил на отделение Истории КПСС истфака МГУ. Идеологизированным юношей я считал, что русификация, взяточничество и классовое расслоение выхолостили здесь суть коммунистического движения, и что продолжать строительство социализма следует в независимом Азербайджане.

Весну-лето того года надо хорошо себе представлять. До начала карабахского конфликта (массовое изгнание азербайджанцев из Зангезура) оставалось около полугода, но ничто именно конфликта не предвещало. Горбачев на каком-то форуме относительно недавно похвалил было Сталина и зал устроил ему овацию – то есть повторным и окончательным развенчанием режима личной власти совсем не веяло. А перестройку Горбачева и мелиорацию Черненко ни большинство обычных граждан, ни пропагандистская машина партии особенно не различали.

Мы с одноклассниками сели и посчитали, что на азербайджанском телевидении только 47 процентов вещания было на нашем языке. Остальное – на русском. Мы в Баку с 1979 года покупали мясо, масло, сахар только по талонам. Ребенком я наблюдал драки в очередях за этими продуктами. Мой репетитор по истории и обществоведению Смоленский Валерий Александрович, уехавший затем в Израиль, иронизировал “на кухне”  по поводу того, что он считал позором – принятия Продовольственной программы на 60-м году существования СССР.

Магазины в Баку всегда недодавали сдачу. Нагло присваивали, чтобы делиться с ревизорами и правоохранительными органами. Как и таксисты – те требовали в разы больше показаний счетчика. Наша семья главного инженера большого проектного института и учительницы средней школы одевалась и питалась значительно хуже семей “простых советских людей” с сомнительными приработками или политически обусловленными привилегиями. Умственный труд перестал вознаграждать законопослушных граждан.

Критики азербайджанских реалий последних десятилетий Союза, особенно из образованного класса, чаще всего переезжали в РСФСР и другие республики – что подстегивало как русификацию, так и утечку мозгов. Москва, усадив феодальных баев в кресла первых секретарей среднеазиатских и закавказских территорий, не особенно обременяла себя истинными проблемами провинций. Нефть, хлопок, овощи, фрукты – Москве, а там уже если не нравится феодализм при социализме, добро пожаловать на нефтепромыслы Тюмени, на комсомольские стройки Сибири, на кафедру в Куйбышеве, или в подмосковный горком, если ты прямо совсем гонимый аппаратчик-правдоруб.   

На книгу одного из таких аппаратчиков, продававшуюся в московском букинисте в начале 1990-х, мне как-то не хватило стипендии. Илья Земцов, так звали автора, еще в начале 80-х уехал из СССР, и в эмиграции издал воспоминания под названием “Разворованная республика” или что-то в этом роде (Примечание: о том, что это был бакинский аппаратчик мне рассказал давний товарищ, ныне опытный дипломат. Я не перепроверял).

Про СССР: еще хуже, но …

Впрочем, такие мои воспоминания о советском детстве и молодости звучат нелепо, если я делюсь ими из тюрьмы сегодняшнего Азербайджана в общепризнанном качестве политзаключенного. Напрашиваются и иные оценки.

Разговоры о том, что люди не боялись оставлять двери квартир незапертыми – выдумки. Все окна на первых этажах в Баку были и остаются в решетках. Кроме того, в 1983 году на глазах у “дяди Славика” – водителя на работе у отца – преступник уложил стрельбой из пистолета нескольких милиционеров. Дядя Славик потом некоторое время разговаривал за рулем сам с собой. А потом спился. Просто все эти страсти не передавали СМИ, многие люди жили в иллюзорном мире, по которому сейчас некоторые соскучились.

Так что, если что советское и хвалить, то надо по существу.

Про СССР: хорошо

В 1984 году в спальном районе Баку от утечки газа взорвался многоэтажный дом. Погибло 59 человек. Прокуратура  быстро “нашла” виновного. Им оказался Серж Айказян, армянин по национальности, инженер газораспределительной сети. Дело приобрело политический привкус, так как общество в те годы живо , хотя и шепотом, обсуждало террористов, выступавших якобы от имени или во имя армянского народа: взрыв в московском метро, совсем недавний взрыв в бакинском автобусе, взрыв в парижском аэропорту и т.д.

Однако, все суды Азербайджанской ССР, в том числе Пленум Верховного суда республики, полностью оправдали Айказяна.  Тогда азербайджанские прокуроры сделали так, чтобы сама Генпрокуратура СССР оспорил судебное решение. Но 1988 году, несмотря на столь мощное давление, Верховный суд той же Азербайджанской ССР в четвертый раз оправдал Айказяна.
Важно отметить, что все эти годы подозреваемый инженер оставался на свободе, а не за решеткой.

Сегодня Азербайджан является членом ООН, ОБСЕ, Совета Европы и прочего. Европейский суд в Страсбурге решил, что я арестован по политическим мотивам. Комитет Министров Совета Европы принял восемь документов, настаивающих на моем освобождении. ПАСЕ, Европарламент, Совет ООН по правам человека объявили меня политзаключенным и требуют освобождения. А я провел за решеткой больше времени, чем Айказян судился в азербайджанских советских судах. И какие же людям делать выводы?

Про Союз, но какой?

Возвращаясь к своим наивным рассуждениям тридцатилетней давности, спрашиваю у себя: возможен ли новый Союз – без коррупции, с выздоравливающей природой классовых различий, с ненаигранным уважением к правам человека и принципам демократии сегодняшнего и завтрашнего дней, без целенаправленной языковой ассимиляции, с очевидной миссией служения научно-техническому и социальному прогрессу человечества? До сих пор инициативы по теме “Союз” выглядят как стремление его сколотить, а не построить. И в них нет практичного максимализма по обозначенным здесь идейным ориентирам.

Поэтому он невозможен. Поэтому и России, и Азербайджану придется интегрироваться с Европейским Союзом, который заметно ближе к тем ориентирам. Его неплохо начали, но к сожалению, там уже сильно политическое поколение, подзабывшее цену  своих прав, потерявшее страсть к свободе. Мы, бывшие или “последние советские”, чувствуем эту тематику острее, о чем Ваша книга и есть, на мой взгляд, дорогая Светлана Алексиевич. Может быть мы им и поможем преодолеть нынешний кризис. Твердостью и принципиальностью.



С уважением и благодарностью,

Ильгар Мамедов
10-10-2016 18:05 - КИНООБОЗРЕНИЕ
Так получилось, что искусство кино я “потребляю” в основном на русском языке. Поэтому кинообозрению тоже быть на русском.

В рубрике “Haqqımda” на этом блоге есть далеко не полный список фильмов когда-либо мне понравившихся. Он поделен на Высшую и Первую лиги, как в футболе. Некоторые из лент со временем (лично моим) перешли из лиги в лигу.

Обновляя список сегодня, должен повторить, что дополнения тоже есть результат совсем не целенаправленного поиска, а дело случая – на этот раз это то, что мне посчастливилось посмотреть в тюремном кинозале или по телевизору за эти 3,7 года.

Высшей лиги из этого ряда достоин пока только “Английский пациент”, который я в первый раз смотрел лет 20 назад в Будапеште. Комментариев к фильму о венгерском графе у меня будет. Смотрите и получайте все.

Остальные идут пока в Первую лигу, но вы не пожалеете времени, потраченного на эти ленты.
Смотрите “В доме” если воспитываете слишком умного сына, и “Дневник девочки - подростка” – если слишком умную дочь. Первый – светлый (французский?) фильм о муках современного творчества и о дьявольской его силе, а второй – стильный американский фильм о самопознании в 1970-е. Оба сняты совсем недавно.

Немецкий фильм “Кто я?” о напористом (на здоровом ли?) программисте будете смотреть на неровном от восторга дыхании даже если в зале вокруг вас курят 500 человек. Так было со мной.

Отмечу и мрачный ужастик, название которого забыл, но сюжет построенный на злоключениях матери-одиночки, живущей  сыном-аутистом, помню. После крушения яхты она с друзьями спасается на мистическом корабле. Но спасается ли? О завихрениях пространства времени, о судьбе.

Турецкая “Зимняя спячка” не зря получила Золотую пальмовую ветвь. Мне кажется, если не все авторы, то по крайней мере оператор российского “Левиафана”, который впрочем, тоже хорош, но еле дотянул до Первой лиги.
03-10-2016 01:05 - PARTIYAYA DOĞRU
Həbsxanadan bəzi məsələlərə baxanda məlumat azlığı səbəbilə onlara tam düzgün qiymət vermək olmur. Məsələn, Respublikaçı Alternativi bəlkə də daha sürətlə partiyaya çevirmək gərək idi. Doğrudur, bu məsələdə idarə heyəti Azər Qasımlıya səlahiyyətlər verib. Ancaq əslində ona əməlli kart-blanş verilməli və iş sürətləndirilməlidir. Bu baxımdan Azər Qasımlıya öz tərəfimdən kart-blanş verirəm. Onun partiya quruculuğu planı ilə tanışam və bəyənirəm. Bundan sonra  hesab edin ki, partiyalaşma mövzusunda danışanda mən danışıram, iş görəndə mən iş görürəm. İnanıram ki, bu səlahiyyətdən Azər Qasımlı həmişəki kimi yüksək məsuliyyəti və peşəkarlığı ilə istifadə edəcək.



İlqar Məmmədov
10-09-2016 18:50(no subject)
Natiq Cəfərlinin sərbəst buraxılması münasibəti ilə bütün Cümhuriyyətçiləri təbrik edir, həbsə öz etiraz səsini qaldırmış bütün vətəndaşlara və buna biganə qalmayan insanlara minnətdarlığımı bildirirəm.



İLQAR MƏMMƏDOV
30-08-2016 12:20 - To the PACE ethics body
Within the time limits on the opportunity to communicate this letter I have no chance to check from prison the precise title of the formal mechanism which must exist at the PACE to deal with issues of ethics. In fact, I am addressing people in charge of that mechanism.

This address is a public one. Therefore, I feel obliged to begin it with an extensive acknowledgement gratitude to the CoE officials and institutions who in the past 3,5 years have been doing their best to release me – a political prisoner in a member country.

Following that I will discuss the less convincing, but still permissible overtures of the PACE with the ruling regime of Azerbaijan during the same period.

Finally, I will identify practices that I find unethical and therefore disappointing.

Chapter I. The ACKNOWLEGEMENTS OF GRATITUDE

Secretary General Tornbjorn Jagland’s  calls made in the early days and months of my arrest (4 February 2013) had caused ire in the government . Fuad Alasgarov and Ali Hasanov, top legal and political affairs officials at the Presidential  Administration, reflecting  the personal mood of president Aliyev almost screamed in public that the courts arresting me and prolonging  the detention have been impartial and fair and that it was none of  Mr. Jagland’s  business to meddle with this.
The regime’s language of those times was furious and tough – just do a thorough google search in Azerbaijani to recall. Mr. Aliyev needed that shouting tactics in order to give an impression that the authorities possessed a firm proof of my alleged guilt. Such an impression was of critical character for Aliyev before the 15 October 2013 presidential elections because I had been nominated to stand as a candidate and my participation could make important difference.

After the 15 April 2014 judgment of the ECtHR (published on 22 May and final since 13 October 2014) which had said: i) the real purpose of my arrest and prolonged detention had been to silence my criticism of the government ; ii) the courts had reviewed no potential evidence of my guilt while arresting and keeping me in prolonged detention;  and iii) the law enforcement  bodies had violated the presumption of my innocence, Mr. Jagland  resumed his calls for my release – this time with reference to the facts established by the ECtHR.

The memory of their own very recent effrontery (Alasgarov’s and Hasanov’s authorised tactical shouting in particular) made the authorities look silly in the light of the ECtHR judgment. That is why they stopped hearing and reacting to Mr. Jagland.
In the meantime, criticism by the Secretary General was becoming lauder time after time – reinforced by the 4 decisions and 3 resolutions adopted by the CoE Committee of Ministers since 4 December 2014 and with growing insistence calling for my release as an act of execution of the ECtHE judgment.

By the way, on 11 August 2014 Mr. Jagland had a telephone conversation with Mr. Aliyev and they two agreed to re–establish the joint working group on human rights (which had dealt with imprisonment issues till 2005). As the group failed to produce significant progress, in November 2015 Secretary General ordered unilateral withdrawal of the CoE from the group, and in December 2015 he used his powers under Article 52 of the Convention for Protection of Human Rights and main Freedoms to make an official query into adherence of Azerbaijan to its CoE membership obligations.

The PACE first reacted to my arrest on 8 February 2013 at the level of rapporteurs of the Monitoring Committee Mr. Pedro Agramunt and Mr. Debono Grech (here and elsewhere spellings and titles may not be fully correct as I have no internet access to verify them). They expressed concern, may be about apparent political motivation – I can’t remember. In May 2013 they both visited me in prison.

Also in May 2013 PACE’s Human Rights Commissioner Nils Muznieks visited me. The authorities had been very reluctant to let him in the country. He was able to cross the border only due to a last minute interference by Azerbaijan’s former Ambassador to the CoE Mr. Arif Mammadov. (At that time he had been seconded by Baku to the Organization of Islamic Cooperation to represent the latter in Brussels. Now he is in opposition and self–exile in Europe).

On 21 May 2014, the rapporteurs Agramunt and Grech visited me again, this time taking even a two hours helicopter flight to the prison located in a remote town of Sheki.

PACE’s President Ann Brasseur tried to visit me in May 2014 during the PACE Permanent Committee meeting in Baku (23 May 2014), but only got a promise from Mr. Aliyev that she would be able to do so soon. Her remarks at the Permanent Committee session were very much of support spirit (see next chapter).

President Brasseur was finally permitted to visit me on 24 September 2014 – also upon a helicopter ride along beautiful view of the Caucasus mountains.

In November 2014 President Brasseur was very kind to react from Strasbourg to disbarring of my very trusted lawyer Khalid Bagirov for a short statement he had made at my trial. The disbarring was aimed at scaring other lawyers of mine, and undermining my confidence and security. Unfortunately, Madam  President’s sincere effort has not resulted in re–admission of Mr. Bagirov to the bar association and he could not visit me since then.

In June 2015, the PACE adopted its only document in many years calling for release of political prisoners and naming me among 8 top priority prisoners. By the way, the other 7 had been arrested after the 15 April 2014 ECtHR judgment on my case and freed before 27 May 2016 – the deadline negotiated with the United States ahead of Mr. Aliyev’s 31 March 2016 visit to Washington D.C: Intentionally or not, the numerous arrests conducted after the ECtHR judgment had directed public attention from my case for time being.

On 1 March 2016, Mr. Agramunt, this time already President of the PACE, visited me again and even published a photo we took together in the end of our very substantive discussion.

On 1 April 2016, a group of experts of the CoE Committee for Prevention of Torture visited me in prison. This contributed to making my sense of security stronger after the orchestrated physical attacks of summer 2015 and the serious battery by the prison chief and guards on 16 October 2015. As far as I know, the CoE had interfered in October right after the incident – just like in May 2015 when it had helped to release me from solitary confinement where I had been placed for the second time since the arrest as part of the continuous pressure aiming to force me to undersign a plea for presidential pardon.

Chapter II. THE OVERTURES THAT DID NOT WORK
{The text of this Chapter is available only to the Secretary General Mr. Yagland. I leave this up to the discretion of Mr.Yagland to publish it or to establish the circle of people whose access to the text will be beneficial for the Council of Europe}

Chapter III. THE UNETHICAL PRACTICES

There is no need to describe in this appeal the whole range of difference I had with the new co-rapporteurs of the PACE Monitoring Committee at our meeting on 17 June 2016. Whereas Mr. Shennak was ready to discuss constructively and honestly the above skepticism, which I had managed to outline at the meeting, Mr. Caesar Florin Preda’s attitude was much in the spirit of Azerbaijani GoNGOs always trying to provide the authorities with the fresh excuse for personally my continued imprisonment.

Technically, that was all right, because people always have different opinions, and because I hold on to a tolerant view of social evils influencing politics – obviously within certain limits.

A week later I happened to read the official state newspapers reporting on the meetings the co-rapporteurs had conducted with the authorities on the previous day, that is 16 June 2016.

In particular, the report on their meeting with the chairman of Azerbaijani parliament quoted Mr. Florin Preda glorifying the Milli Majlis as “embodiment of democratic values”.

This new “glory” of Azerbaijan’s legislature by Mr. Florian Preda was still tolerable as I conceded that politics is not a bastion built of bricks of truth, but rather a tricky route to what truly matters in forming and backing such bricks. From this broader perspective I tolerated it even though the co-rapporteur’s assessment was in stark contrast with a number of OSCE/ODIHR election observation reports; with the annual US State Department reports, which say that the people of Azerbaijan is deprived of the right to change its government at free and fair elections; institutions operating in the fields of democracy and human rights – they call the Milli Majlis a rubber stump office at service of the President and appointed by the President.

To please the authorities even more, however, Mr. Florin Preda then went as far as speaking to them with delight about his and his family’s attendance of the 1st European Games in 2015 in Baku.

Let me remind you that on political level the democratic Europe boycotted the Games because the crackdown on democratic institutions in Azerbaijan was at its just another peak at the time. Only Mr.Erdogan and Mr.Putin were present at the opening ceremony and the former made even a sarcastic remark about absence of European leaders at the European Games.

The bombastic propaganda event called to demoralize political prisoners and overshadow the suffering of their families not only was happily attended by Mr.Florin Preda, now the co-rapporteur: today he emphasizes his family’s emotional connection to the scandalous celebration.

Given the impropriety of Mr. Florin Preda’s remarks, as quoted by the state-owned media in Azerbaijan, I hereby call on you, the PACE ethics body, to remove him, in cooperation with the Monitoring Committee, from the position of co-rapporteur on Azerbaijan.


Ilgar Mammadov,
Political prisoner
 Azerbaijan
Члену Делегации Верховной Рады Украины
на Парламентской Ассамблее Совета Европы (ПАСЕ)
Надежде Савченко


Уважаемая Надежда Савченко!

Ваша фотография с плакатом кампании в поддержку моего освобождения привлекла еще больше международного внимания к проблеме политзаключенных в Азербайджане. Очень признателен Вам за этот акт солидарности.


Ваше отношение контрастирует с позицией официального Киева: насколько я знаю, на голосованиях в Комитете Министров Совета Европы в сентябре 2015 года и июне 2016 года Украина воздержавшись не поддержала резолюции, призывающие к моему немедленному освобождению.


Резолюции все же были приняты большинством голосов европейских стран благодаря силе гражданского действия, составной частью которой является и Ваша солидарность.


Пользуясь случаем хотел бы отметить, что несмотря на ограниченность доступа к новостям СМИ здесь в колонии, я видел репортажи, в которых говорилось о Ваших инициативах по снижению напряженности и укреплению доверия между гражданами, общественными структурами и государством в Донецкой и Луганской областях Украины. Желаю Вам успехов в реализации мирных инициатив, нацеленных на обеспечение территориальной целостности Украины, прав, свобод и экономического благополучия всех граждан прекрасной страны, которую Вам доверено представлять в ПАСЕ.


С уважением,

Ильгар Мамедов
Председатель движения
Республиканская Альтернатива (РЕАЛ)
Баку, Азербайджан
Ötən həftə İlham Əliyev “beynəlxalq reytinqlərdə ölkəmizin mövqeyinin daha da (!) yaxşılaşdırılması ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında” sərəncam imzalayaraq sözü gedən işi baş nazir Yaqub Eyyubova tapşırdı.

Bildiyimiz kimi, 2,4 milyon dollar rüşvət verərək AŞPA-nın italiyalı sədr müavinini ələ almaqda şübhəli bilinən deputat Elxan Süleymanovun ehtimal edilən korrupsiya əməllərini hazırda Milan prokurorluğu araşdırır.

Reytinq işi tapşırılan Yaqub Eyyubov həmin o deputat Elxan Süleymanovun qohumudur, mövcud siyasi rejimin içində onlar bir tayfa kimi tanınır və çox yaxındırlar.

Bu hal mənə xatlrlatdı ki, 20 il əvvəl, korrupsiya reytinqlərini Transparency İnternational təşkilatı təzə-təzə tərtib etməyə başlayanda Azərbaycanın elə indiki kimi siyahının sonlarında yer almasına bir lətifə qoşmuşdular: “Azərbaycan əslində ən sonuncu yerdədir, amma Transparency İnternational-ın rəhbərinə rüşvət veriblər ki, bir neçə pillə yuxarıda görünsün”
One of theoretical and yet very practical dimensions of the mediation in Nagorno-Karabakh conflict has always been the problem of a political regime type suitable for a solution sought.

Democratic regimes, nascent at the time of Soviet collapse, had produced a controversy as they did not prevent the conflict’s escalation into a war, while regress of democratic rule in both Armenia and Azerbaijan has been accompanied by a continued ceasefire.

Conclusion drawn, although not really shared by everyone, was that the two authoritarian regimes may be forced to accept a peace plan, and because they were authoritarian they would also be capable of enforcing it. Democracy would come later when peace becomes irreversible.

The approach had de facto prevailed and guided the mediation efforts until April 2016. Then it crumbled as it became evident that every new wave of hostilities more resembled the first act of a full-scale war. Dictators are prone to exploiting nationalism more and more cynically over time.

Unfortunately, the lesson drawn contradicts our interests again. Somebody apparently believes that if a relatively mild dictatorship failed to deliver peace, then a tougher one – at least on one of the sides – would make it possible.

The Constitutional Referendum meant to strengthen the dynastic rule and succession in Azerbaijan Mr. Ilham Aliyev could not announce without strong foreign backing by those who have a lot at stake in our country. Whoever stands behind the initiative of 18 July 2016 – be that Prince Andrew, Avigdor Lieberman, Putin or the Hulliburton team – the dynasty referendum reflects, among other things, a strategic change in the mediation: now the latter permits a higher dosage of high-handedness in domestic affairs.

It is not clear yet whether the regime type in Armenia will match tomorrow’s tougher dictatorship in Azerbaijan or this time the game will be built around more liberal Armenia vs. more dictatorial Azerbaijan. May be that is an unknown left to be found by the people of Armenia. So far Azerbaijan and Armenia have largely been “two nations – one type of state”.

To those who have inspired Mr. Aliyev to announce the said referendum it is quite logical to promote a more oppressive regime in the country set to lose Nogorno-Karabakh formally, and leave a room for democratic endeavour in Armenia, net gainer.

On the optimistic side I must note though that this is a plan of Mr.Aliyev’s foreign friends only, and not of the entire international community. Well, his friends are not weak: they helped him on 23 January 2013 to defeat at the PACE the vote an political prisoners; helped him to imitate a quarrel with ODIHR which in practice meant only an endorsement of massive fraud at the parliamentary elections of October 2015; and are helping him to postpone indefinitely the US Congress draft law on sanctions against his regime.

However, if we stay strong and enjoy international solidarity of people more intelligent than his friends we can cross out this new referendum plan which is neither going to solve the Nagorno-Karabakh conflict, nor strengthen democracy in our region.
This page was loaded Dec 11th 2016, 9:50 am GMT.